Tanaka Precious Metals มาเลเซีย: โรงกลั่นทองคำรีไซเคิลที่ปีนัง
สมมติว่าโรงงานของคุณในไทยมีไลน์ชุบทองที่ใช้ potassium gold cyanide (PGC) และขายเศษที่มีทองกับน้ำยาชุบที่ใช้แล้วให้ผู้รีไซเคิล แล้วมีข่าวว่า Tanaka จะสร้างโรงกลั่นที่ Batu Kawan รัฐปีนัง ประเทศมาเลเซีย (ปีทั้งหมดในบทความนี้เป็น ค.ศ.)
หัวหน้าของคุณคงอยากรู้สามเรื่อง คือ PGC ที่ใช้อยู่จะเปลี่ยนไหม สัญญาขายเศษจะเปลี่ยนไหม และต้องทำ Requalification ใหม่หรือเปล่า
คำตอบสั้น ๆ ตอนนี้: ในประกาศที่ออกมา ยังไม่มีอะไรเปลี่ยนการจัดหาวัสดุหรือสัญญาขายเศษของคุณในวันนี้ โรงงานมีกำหนดเริ่มเดินเครื่องในเดือนเมษายน 2029 และ TANAKA ยังไม่ประกาศราคา ประเภทเศษที่รับ หรือช่วงเวลาของการรับรองคุณสมบัติ ที่นี่เป็นโรงที่กลั่นและนำทองกลับมา ไม่ใช่โรงที่ผลิตวัสดุใหม่จำนวนมากตั้งแต่ต้น
บทความนี้แยกสิ่งที่ยืนยันแล้วออกจากสิ่งที่ยังไม่ยืนยัน และตามเส้นทางของทองในวงจรที่วางแผนไว้ จากนั้นอธิบายว่าทำไมการเปลี่ยนโรงกลั่นอาจนำไปสู่ Requalification และทำไมกฎ e-waste ของ Basel Convention จึงเกี่ยวข้อง ตอนท้ายมีเช็กลิสต์และตัวอย่างอีเมลที่ส่งถึง TANAKA ได้
สารบัญ
- สิ่งที่ TANAKA ประกาศแล้ว และสิ่งที่ยังไม่ประกาศ
- Tanaka ที่ไหนกันแน่? ทำความเข้าใจชื่อบริษัท
- สิ่งที่ไม่เปลี่ยนก่อนปี 2029
- เศษทองและของเสียจากการชุบจะไหลไปอย่างไร
- ทำไมการเปลี่ยนโรงกลั่นจึงอาจต้อง Requalification
- ทำไมข้อแก้ไข e-waste ของ Basel จึงหนุนการแปรรูปในพื้นที่
- ทำไมต้องมาเลเซีย และทำไมต้องตอนนี้
- นำไปใช้ได้ทันที: เช็กลิสต์สิ่งที่ควรถาม TANAKA และตัวอย่างอีเมล
- ข้อจำกัดของบทความนี้
- คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
- แหล่งอ้างอิง
สิ่งที่ TANAKA ประกาศแล้ว และสิ่งที่ยังไม่ประกาศ
เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2026 TANAKA PRECIOUS METAL TECHNOLOGIES ประกาศตั้งบริษัทร่วมทุน TANAKA MEP REFINERY SDN. BHD. ร่วมกับ MEP Enviro Technology Sdn. Bhd. (MEP) บริษัทรีไซเคิลทรัพยากรของมาเลเซีย
พิธีวางศิลาฤกษ์จัดเมื่อ 8 ตุลาคมที่นิคมอุตสาหกรรม Batu Kawan รัฐปีนัง มี Chow Kon Yeow มุขมนตรีรัฐปีนัง และกงสุลใหญ่ญี่ปุ่นประจำปีนังเข้าร่วม รูปที่ 1 สรุปข้อมูลหลัก
บริษัทจะรับวัสดุที่เก็บคืนมา กลั่นทอง แล้วส่งเป็นวัสดุให้โรงงานอิเล็กทรอนิกส์และเซมิคอนดักเตอร์
ตัวเลขเงินลงทุนมาจาก Bernama และ MIDA (ตุลาคม 2026) ส่วนข้อมูลอื่นมาจากข่าวประชาสัมพันธ์ของ TANAKA ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2026
Bernama รายงานด้วยว่าพื้นที่โครงการ 3 เอเคอร์ (ประมาณ 1.2 เฮกตาร์) และพื้นที่อาคาร 45,000 ตารางฟุต (ประมาณ 4,200 ตร.ม.) ขอบเขตธุรกิจที่ประกาศกว้างกว่าการกลั่นอย่างเดียว
- วิเคราะห์วัสดุที่เก็บคืนมาและกลั่นถึง 4N
- ผลิต นำเข้า ส่งออก และขายผลิตภัณฑ์โลหะมีค่า
- ซื้อขาย ให้เช่า และเก็บรักษาทองแท่ง (bullion)
มีวันที่หนึ่งที่ต้องระวัง TANAKA ระบุเมษายน 2029 แต่ Bernama และสำนักงานพัฒนาการลงทุนมาเลเซีย (MIDA) รายงานว่าเป็นไตรมาสแรกของปี 2029 บทความนี้ใช้วันที่ของ TANAKA แต่ควรยืนยันอีกครั้งก่อนนำไปใส่ในแผน
MIDA รายงานว่ามุขมนตรี Chow และ COO ของ TANAKA เรียกโรงนี้ว่าโรงกลั่นโลหะมีค่าระดับ 4N แห่งแรกของมาเลเซีย เรายังไม่ได้ตรวจสอบข้อความนี้เอง กำลังการผลิตต่อปีและจำนวนพนักงานยังไม่เปิดเผย จึงยังเทียบขนาดกับโรงกลั่นอื่นไม่ได้
Tanaka ที่ไหนกันแน่? ทำความเข้าใจชื่อบริษัท
หลายคนรู้จัก Tanaka จากทองแท่งและเครื่องประดับ และชื่อที่ใช้กันก็สับสน กลุ่มบริษัทปรับโครงสร้างเมื่อ 1 มกราคม 2025 และบางบริษัทเปลี่ยนเฉพาะชื่อภาษาอังกฤษ เอกสารปี 2022 กับข่าวปี 2026 จึงเรียกบริษัทเดียวกันด้วยชื่อต่างกันได้
ตารางด้านล่างแสดงชื่อที่มีโอกาสเห็นในเอกสารมากที่สุด
| ชื่อในปัจจุบัน | ชื่อที่อาจเห็นในเอกสาร | หน้าที่ |
|---|---|---|
| TANAKA Precious Metals | Tanaka Kikinzoku | กลุ่มบริษัททั้งหมด ก่อตั้งปี 1885 ปีบัญชี 2025 (สิ้นสุดธันวาคม 2025) มียอดขายรวม 1.0978 ล้านล้านเยน และพนักงาน 5,778 คน |
| TANAKA PRECIOUS METAL GROUP Co., Ltd. | – | บริษัทที่กำกับดูแลบริหารกลุ่มทั้งหมด และเป็นช่องทางติดต่อสำหรับสื่อ |
| TANAKA PRECIOUS METAL TECHNOLOGIES Co., Ltd. | Tanaka Kikinzoku Kogyo K.K. (ชื่อภาษาอังกฤษจนถึงปี 2024) | บริษัทโลหะมีค่าเพื่อภาคอุตสาหกรรม และถือหุ้น 66.7% ในบริษัทร่วมทุนนี้ |
| TANAKA ELECTRONICS CO., LTD. | Tanaka Denshi Kogyo K.K. (ชื่อภาษาอังกฤษจนถึงปี 2024) | บริษัทในเครือ TANAKA PRECIOUS METAL TECHNOLOGIES เป็นที่รู้จักเรื่อง bonding wire |
| TANAKA ELECTRONICS SINGAPORE (PTE.) LTD. และ TANAKA ELECTRONICS (MALAYSIA) SDN. BHD. | TES และ TEM | ฐานผลิตในภูมิภาค ตั้งปี 1978 และ 1994 (TEM อยู่ที่ปีนัง) |
| TANAKA PRECIOUS METAL RETAILING Co., Ltd. | Tanaka Kikinzoku Jewelry K.K. (จนถึงปี 2024) | ธุรกิจค้าปลีกของกลุ่ม ไม่ได้เป็นคู่สัญญาในบริษัทร่วมทุนนี้ |
| TANAKA MEP REFINERY SDN. BHD. | – | บริษัทร่วมทุนใหม่ที่ปีนัง |
ในทางปฏิบัติ ให้ตรวจรายชื่อผู้ขายที่อนุมัติ (Approved Supplier List) เอกสารแจ้งสารที่ใช้ และสัญญา ว่ายังใช้ชื่อเก่าอยู่หรือไม่ แม้แต่ London Bullion Market Association (LBMA) ก็ใช้ชื่อ "Tanaka Kikinzoku Kogyo" ในประกาศเดือนมีนาคม 2025 เมื่อโรงใหม่เริ่มเดินเครื่อง ควรถามว่านิติบุคคลใดจะออกใบแจ้งหนี้ และไซต์ใดจะออกใบรับรองผลวิเคราะห์ (Certificate of Analysis)
สิ่งที่ไม่เปลี่ยนก่อนปี 2029
ให้มองประกาศนี้เป็นการแจ้งล่วงหน้าเพื่อวางแผน ไม่ใช่ใบแจ้งการเปลี่ยนแปลง จากข้อมูลที่ TANAKA เผยแพร่ ตอนนี้ยังมีสี่เรื่องที่คงเดิม
- เงื่อนไขการค้าของคุณ: TANAKA ไม่ได้ประกาศเปลี่ยนราคา สัญญา หรือเส้นทางการซื้อที่มีอยู่
- วัสดุที่คุณซื้อ: TANAKA ยังไม่ได้บอกว่าผลิตภัณฑ์เดิมตัวใด (ถ้ามี) จะเปลี่ยนไปใช้ทองจากโรงใหม่
- เส้นทางกลั่นปัจจุบัน: ตามรูปแบบที่ประกาศในปี 2024 MEP เก็บและทำให้เข้มข้นในมาเลเซีย แล้ว TANAKA กลั่นสิ่งที่เข้มข้นแล้วที่ญี่ปุ่น
- หน้าที่เรื่องของเสียของคุณ: ประกาศนี้ไม่ได้เปลี่ยนวิธีที่โรงงานของคุณจำแนก เก็บ หรือส่งของเสีย
ถึงอย่างนั้นก็ควรถามตั้งแต่เนิ่น ๆ เพราะการรับรองวัสดุใช้เวลา และกำหนดการอาจยังเปลี่ยนได้ คำถามที่ส่งไปตอนนี้แทบไม่มีต้นทุน และบอกซัพพลายเออร์ว่าคุณอยากได้ข้อมูลล่วงหน้า
เศษทองและของเสียจากการชุบจะไหลไปอย่างไร
ในโรงงานเซมิคอนดักเตอร์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ทองส่วนใหญ่ใช้ที่จุดเชื่อมต่อระหว่างชิปกับภายนอก และใช้เคลือบผิวหน้าสัมผัส TANAKA จำหน่าย bonding wire (ลวดโลหะเส้นเล็กมากที่ต่อชิปกับขา) เทคโนโลยีการชุบ และ sputtering target ทองทั้งหมดไม่ได้อยู่ในผลิตภัณฑ์ เศษและน้ำยาที่ใช้แล้วจึงยังมีโลหะที่นำกลับมาได้
ผู้รีไซเคิลมองวัสดุเหล่านี้เป็นวัตถุดิบ รูปที่ 2 แสดงประเภทวัตถุดิบที่ TANAKA เคยระบุในข่าวประชาสัมพันธ์ และผลผลิตที่วางแผนไว้
เศษจากกระบวนการและน้ำยาที่ใช้แล้วนับเป็นวัตถุดิบ เพราะยังมีทองอยู่
ประเภทวัตถุดิบมาจากข่าวประชาสัมพันธ์ของ TANAKA ปี 2022 และ 2024 เกี่ยวกับโครงการอื่น ส่วนวัสดุที่บริษัทใหม่จะรับยังไม่เปิดเผย
4N หมายถึงความบริสุทธิ์ 99.99% เป็นเกรดที่ใช้เป็นวัตถุดิบของวัสดุความบริสุทธิ์สูง เช่น ลวดและ target ส่วน PGC เขียนเป็น KAu(CN)2 เป็นสารประกอบที่เติมทองให้อ่างชุบ และ PGC บริสุทธิ์มีทองประมาณ 68% โดยน้ำหนัก
PGC ใช้ชุบทองที่หน้าสัมผัสคอนเนกเตอร์และแพ็กเกจเซมิคอนดักเตอร์ PGC เป็นสารไซยาไนด์ที่เป็นพิษ การจัดการ เก็บรักษา และขนส่งจึงต้องเป็นไปตาม SDS ของซัพพลายเออร์และกฎหมายท้องถิ่น บทความนี้ไม่ครอบคลุมวิธีจัดการ
TANAKA ยังพยายามใช้ทองให้น้อยลง เช่น เปลี่ยน bonding wire จากทองเป็นทองแดง และใช้การชุบนิกเกิล-แพลเลเดียม-ทองสามชั้นที่ใช้ทองน้อยที่สุด การรีไซเคิลเป็นอีกครึ่งหนึ่งของความพยายามนี้
การแบ่งงานชัดเจน MEP แปรสภาพเบื้องต้น (preprocessing) ให้วัสดุที่เก็บคืนมามีโลหะมีค่าเข้มข้นขึ้น แล้วบริษัทใหม่วิเคราะห์และกลั่น รูปที่ 3 แสดงวงจรที่วางแผนไว้
การเก็บคืน การแปรสภาพเบื้องต้น การกลั่น และการส่งมอบ เป็นวงจรเดียวในภูมิภาคเดียวกัน
MEP ก่อตั้งปี 2005 มี 4 โรงงานในมาเลเซีย และมีสถานที่ในไทย เวียดนาม ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และฮ่องกง (ตามข่าวประชาสัมพันธ์ของ TANAKA) ข่าวไม่ได้บอกว่าโรงงานที่ส่งเศษจะได้ทองของตัวเองกลับคืนหรือไม่
สองบริษัททำงานร่วมกันมาตั้งแต่สิงหาคม 2024 เมื่อ TANAKA ลงนามสัญญาช่วยเหลือทางเทคนิคในพิธีเปิดโรงเก็บคืนของ MEP ที่ Bukit Minyak รัฐปีนัง รูปที่ 4 เทียบรูปแบบนั้นกับแผนปี 2029 การเปลี่ยนแปลงหลักคือสถานที่กลั่นสิ่งที่เข้มข้นแล้ว
สิ่งที่วางแผนไว้คือย้ายการกลั่นจากญี่ปุ่นมาที่ปีนัง
TANAKA ยังไม่ได้บอกว่าการไหลไปญี่ปุ่นจะถูกแทนที่เท่าไร
สำหรับโรงงานที่ขายเศษ เรื่องนี้ทำให้เกิดคำถามมากกว่าคำตอบ TANAKA บอกว่าบริษัทใหม่จะรับวัสดุที่ MEP แปรสภาพเบื้องต้นแล้ว แต่ไม่ได้บอกว่าโรงงานส่งตรงได้หรือไม่ และโรงงานนอกมาเลเซียเข้าร่วมได้หรือไม่ ถ้าตอนนี้คุณขายผ่านผู้รีไซเคิลรายอื่น เอกสารที่เผยแพร่ไม่ได้บังคับให้คุณเปลี่ยน
ทำไมการเปลี่ยนโรงกลั่นจึงอาจต้อง Requalification
ความบริสุทธิ์อย่างเดียวอาจตัดสินเรื่องนี้ไม่ได้ "4N" บอกปริมาณทอง แต่ประกาศไม่ได้ให้ขีดจำกัดสิ่งเจือปนหรือสเปกของ PGC จากโรงใหม่ อ่างชุบของคุณและการอนุมัติของลูกค้าขึ้นกับมากกว่าตัวเลขเดียว แหล่งวัสดุใหม่จึงมักต้องมีการประเมิน
อาจมีการแจ้งสองทอด ซัพพลายเออร์อาจแจ้งคุณว่าวัสดุมาจากแหล่งหรือไซต์ใหม่ แล้วคุณอาจต้องแจ้งลูกค้าของคุณต่อ แต่ละทอดมีกรอบเวลาของตัวเอง
มาตรฐานอ้างอิงที่พบบ่อยคือ J-STD-046 มาตรฐานการแจ้งลูกค้าเมื่อผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการเปลี่ยน ปัจจุบันเป็นฉบับ A (ธันวาคม 2025) มักสรุปว่าต้องแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรอย่างน้อย 90 วันก่อนส่งมอบครั้งแรกหลังมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญ มาตรฐานนี้เป็นแบบสมัครใจ สิ่งที่ใช้จริงจึงขึ้นกับสัญญาซื้อขายหรือ Quality Agreement ของคุณ
เอกสารแจ้งที่เผยแพร่แล้วแสดงให้เห็นว่าในทางปฏิบัติเป็นอย่างไร เช่น Diodes Incorporated ออก Product Change Notification (PCN) สำหรับยานยนต์ ชื่อ "Additional Qualified Plating Source – Automotive" โดยกำหนดขั้นต่ำ 90 วัน และมีช่วงให้ขอตัวอย่าง PCN ยานยนต์บางฉบับยังแนบ qualification matrix ตามแนวทางของ ZVEI (สมาคมอุตสาหกรรมไฟฟ้าของเยอรมนี) ซึ่งโยงการเปลี่ยนแปลงกับรายการทดสอบเฉพาะ แทนการทำ qualification ทั้งชุดซ้ำ
การเปลี่ยนโรงกลั่นนับเป็นการเปลี่ยน "สำคัญ" หรือไม่ ประกาศไม่ได้ตัดสิน อย่าคิดเอาเองไม่ว่าทางใด ให้ตกลงกับซัพพลายเออร์และลูกค้าของคุณ รูปที่ 5 แสดงสิ่งที่ยืนยันแล้วและสิ่งที่ยังเปิดอยู่ แยกตามหน้าที่
ประกาศวางกรอบไว้ ส่วนเงื่อนไขทางการค้าและทางเทคนิคจะตามมา
คอลัมน์ขวาคือหัวข้อที่ยังไม่เผยแพร่ ณ เวลาที่ประกาศ
ถ้าลูกค้าของคุณขอ Conflict Minerals Reporting Template โรงกลั่นใหม่ก็หมายถึงบรรทัดใหม่ในรายชื่อ smelter ของคุณ Responsible Minerals Initiative (RMI) เผยแพร่รายชื่อโรงกลั่นทองที่เป็นไปตามเกณฑ์ (conformant) และที่ดำเนินงานอยู่ (active) ให้ตรวจที่นั่น และถามแผนของไซต์ใหม่กับ TANAKA เรายังไม่พบคำแถลงสาธารณะเรื่องนี้
ทำไมข้อแก้ไข e-waste ของ Basel จึงหนุนการแปรรูปในพื้นที่
Basel Convention ควบคุมการเคลื่อนย้ายของเสียอันตรายและของเสียอื่นข้ามพรมแดน ข้อแก้ไขที่มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2025 จัด e-waste ที่เป็นอันตรายไว้ในรายการ A1181 และ e-waste ที่ไม่เป็นอันตรายไว้ในรายการ Y49 และทั้งสองอยู่ภายใต้ขั้นตอน Prior Informed Consent (PIC) แล้ว ก่อนหน้านี้ e-waste ที่ไม่เป็นอันตรายอยู่ในรายการยกเว้น B1110
ภายใต้ PIC การส่งออกต้องได้รับความยินยอมจากประเทศปลายทางก่อน กรมสิ่งแวดล้อมของมาเลเซีย (DOE) ระบุว่าความล่าช้า งานเอกสารมาก และนิยามที่ไม่ตรงกัน เป็นความท้าทายของขั้นตอนนี้ การกลั่นใกล้แหล่งกำเนิดจึงลดขั้นตอนข้ามพรมแดนลง และ TANAKA เองก็บอกว่า e-waste ควรแปรรูปภายในประเทศหรือภูมิภาคที่เกิดขึ้น
แต่ "ในพื้นที่" ไม่ได้แปลว่าง่าย ก่อนวางแผน ควรระวังสามข้อ
- นิยามไม่ตรงกัน: ข่าวประชาสัมพันธ์ปี 2024 ของ TANAKA นับเศษจากการผลิตเป็น e-waste แต่สำนักเลขาธิการ Basel บอกว่าการจัดประเภทเป็นเรื่องของแต่ละภาคี และจะถือว่าเศษเป็น e-waste เมื่อกฎหมายของประเทศนั้นระบุ หรือเมื่อส่งไปยังการดำเนินการกำจัดที่อยู่ในรายการ เช่น การรีไซเคิลโลหะ
- น้ำยาชุบอาจอยู่ภายใต้รายการอื่น: Annex I ของ Basel ระบุแยกไว้ว่า ของเสียจากการปรับสภาพผิวโลหะและพลาสติก (Y17) และไซยาไนด์อนินทรีย์ (Y33) ผู้ตัดสินคือหน่วยงานที่มีอำนาจ (competent authority) ของคุณ
- กฎของมาเลเซียอาจยังเปลี่ยน: ในเดือนธันวาคม 2025 DOE ระบุว่านโยบายและกฎหมายท้องถิ่นยังไม่แยกประเภท e-waste และมีแผนทำการศึกษาหลักในปี 2026–2027
โรงงานในประเทศอื่นของอาเซียนต้องตรวจอีกจุดหนึ่ง เอกสารของ DOE ฉบับเดียวกันระบุว่าการนำเข้าของเสียอันตรายเพื่อนำกลับมาใช้หรือกำจัดขั้นสุดท้ายเป็นสิ่งต้องห้าม โดยมีข้อยกเว้นจำกัดสำหรับการนำกลับมาใช้โดยตรงหรือใช้เป็นวัตถุดิบทดแทน และเฉพาะกรณีที่ของเสียนั้นหาไม่ได้ในมาเลเซีย โรงงานในไทยหรือเวียดนามจึงไม่ควรคิดว่าจะส่งเศษทองที่เป็นของเสียอันตรายเข้าปีนังได้
การส่งออกจากมาเลเซียก็มีเงื่อนไข DOE อนุญาตเมื่อประเทศปลายทางมีเทคโนโลยีที่ดีกว่า ได้อัตราการนำกลับสูงกว่า หรือมาเลเซียไม่มีโรงที่รองรับได้ โรงกลั่นในประเทศแห่งใหม่อาจกระทบเงื่อนไขข้อหลัง แต่นี่เป็นข้อสรุปของเราเอง ไม่ใช่คำแถลงของ DOE จึงควรสอบถาม DOE หรือผู้รับเหมากำจัดที่ได้รับอนุญาต
มุมมองของโรงงานในประเทศไทย
ในไทย รายงานของ Bangkok Post ระบุว่าไทยห้ามนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ตั้งแต่ปี 2020 และเข้มงวดขึ้นในปี 2025 โดยครอบคลุม 463 ประเภท รวมแผงวงจร แบตเตอรี่ และโทรศัพท์มือถือใช้แล้ว กรมศุลกากรยังตรวจตู้คอนเทนเนอร์ที่สำแดงเป็นเศษโลหะทุกตู้ด้วยตนเอง
ข้อมูลนี้เป็นเรื่องการนำเข้ามาในไทย ไม่ได้ตอบว่าการส่งเศษทองจากไทยไปปีนังทำได้หรือไม่ ก่อนวางแผนส่งเศษหรือน้ำยาชุบข้ามประเทศ ให้ปรึกษา จป. ฝ่ายสิ่งแวดล้อม ผู้รับกำจัดที่ได้รับอนุญาต และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมโรงงานอุตสาหกรรม ว่าของเสียของคุณจัดอยู่ประเภทใดตามกฎหมายไทย
ภายในมาเลเซีย Environmental Quality (Scheduled Wastes) Regulations 2005 กำหนดรหัสของเสีย รายการต่อไปนี้มีโอกาสถูกพูดถึงมากที่สุดเมื่อคุยเรื่องของเสียที่มีทอง
| รหัส | คำอธิบาย (สรุป) | อาจพบที่ไหน |
|---|---|---|
| SW 110 | ของเสียจากชุดประกอบไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ที่มีชิ้นส่วนหรือการปนเปื้อนตามที่ระบุ | e-waste และชุดประกอบที่เลิกใช้บางส่วน |
| SW 105 | กากตะกอนจากการชุบด้วยไฟฟ้า (galvanic sludge) | กากตะกอนจากไลน์ชุบ |
| SW 204 | กากตะกอนที่มีโลหะตามที่ระบุ เช่น ทองแดงและนิกเกิล | กากตะกอนจากการบำบัดน้ำเสีย |
| SW 412 | กากตะกอนที่มีไซยาไนด์ | กากตะกอนที่มีไซยาไนด์ |
| SW 413 | เกลือใช้แล้วที่มีไซยาไนด์ | เกลือที่มีไซยาไนด์ |
| SW 414 | สารละลายด่างในน้ำที่ใช้แล้วและมีไซยาไนด์ | สารละลายไซยาไนด์ที่เป็นด่างและใช้แล้ว |
ทำไมต้องมาเลเซีย และทำไมต้องตอนนี้
แรงกดดันจากกฎระเบียบเป็นหนึ่งในสามเหตุผลของการลงทุนนี้ รูปที่ 6 แสดงว่าทั้งสามเหตุผลเชื่อมกันอย่างไร
กลุ่มโรงงานที่หนาแน่น กฎเรื่องของเสีย และนโยบายจัดหาของลูกค้า ชี้ไปทางเดียวกัน
13%: JETRO (ธันวาคม 2024) โรงงานกว่า 300 แห่ง: ข่าวประชาสัมพันธ์ของ TANAKA (กันยายน 2024)
ตาม JETRO (องค์กรส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น) มาเลเซียรับงานแพ็กเกจและทดสอบเซมิคอนดักเตอร์ราว 13% ของโลก โดยมีปีนังเป็นศูนย์กลาง รัฐบาลประกาศยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์แห่งชาติ (National Semiconductor Strategy) ในเดือนพฤษภาคม 2024 และ E&E คิดเป็น 56% ของเงินลงทุนภาคการผลิตที่ได้รับอนุมัติในปี 2023 โรงงานยิ่งมาก เศษจากกระบวนการก็ยิ่งมาก จึงเป็นเหตุผลให้ตั้งโรงกลั่นไว้ใกล้ ๆ
ด้านลูกค้า บริษัทระดับโลกผลักดันโครงการเศรษฐกิจหมุนเวียน และ TANAKA ก็โปรโมตบริการแบบ one-stop ที่ครอบคลุมการเก็บคืน การกลั่น และการผลิตผลิตภัณฑ์จากโลหะมีค่ารีไซเคิล ทองเป็นทรัพยากรจำกัด และ TANAKA ระบุการจัดหาโลหะมีค่าที่มั่นคงเป็นเป้าหมาย สำหรับผู้ผลิตวัสดุ โรงกลั่นใกล้ลูกค้าจึงเป็นแหล่งโลหะด้วย
ในพิธีวางศิลาฤกษ์ มุขมนตรี Chow กล่าวว่าแหล่งในพื้นที่ช่วยให้ห่วงโซ่อุปทานสั้นลง ส่งมอบเร็วขึ้น ต้นทุนต่ำลง และช่วยให้ไลน์ผลิตเดินต่อได้ในช่วงที่สถานการณ์ไม่แน่นอน ยังไม่มีตัวเลขที่เผยแพร่มารองรับ ให้มองว่าเป็นเป้าหมายที่แถลงไว้ ไม่ใช่คำมั่นเรื่อง lead time หรือราคาของคุณ
TANAKA เคยใช้แนวทางนี้มาแล้ว หน่วยงานในไต้หวันเก็บคืนและกลั่นโลหะมีค่าที่ Hukou เทศมณฑล Hsinchu ตั้งแต่ปี 2005
ในปี 2022 บริษัทประกาศสร้างอาคารใหม่ที่นั่นด้วยเงินราว 3,500 ล้านเยน มีกำหนดเริ่มในครึ่งแรกของปี 2025 อาคารใหม่จะทำให้พื้นที่ใช้สอยของโรงใหญ่ขึ้นราว 6 เท่า ทำขั้นตอนสุดท้ายให้เสร็จในไต้หวัน และลดขั้นตอนนำเข้า-ส่งออก
TANAKA ยังเน้น assay คือการวัดว่าแต่ละล็อตมีโลหะมีค่าเท่าไร ว่าเป็นหัวใจของการรีไซเคิล
ในปี 2022 TANAKA ระบุว่าเป็นหนึ่งในห้าบริษัททั่วโลก และเป็นรายเดียวในเอเชีย ที่ได้รับการรับรองเป็น Good Delivery Referee จากทั้ง LBMA และ London Platinum and Palladium Market (LPPM)
LBMA ประกาศชื่อ Tanaka อยู่ในกลุ่ม referee เจ็ดรายในเดือนมีนาคม 2025 และ TANAKA ยังอ้างการรับรอง ISO/IEC 17025 ด้าน assay ด้วย คุณสมบัติเหล่านี้เกี่ยวกับงานวิเคราะห์เดิมของ TANAKA จึงควรถามว่า assay ของบริษัทใหม่จะเชื่อมกับคุณสมบัติเหล่านี้อย่างไร
รูปที่ 7 เรียงความเคลื่อนไหวในภูมิภาคตามลำดับเวลา เริ่มจากฐานผลิตวัสดุ แล้วจึงตามด้วยการเก็บคืนและกลั่น
ไซต์เก็บคืนและกลั่นเพิ่มเข้ามาทีหลังโรงงานวัสดุ
วันที่มาจากข่าวประชาสัมพันธ์ของ TANAKA (กรกฎาคม 2022 กันยายน 2024 เมษายนและตุลาคม 2026)
นำไปใช้ได้ทันที: เช็กลิสต์สิ่งที่ควรถาม TANAKA และตัวอย่างอีเมล
เรายังไม่พบคำตอบที่เผยแพร่ของหัวข้อด้านล่าง จึงควรถามผู้ติดต่อ TANAKA หรือผู้รีไซเคิลของคุณโดยตรง เลือกกลุ่มที่ตรงกับหน้าที่ของคุณ
จัดซื้อ
เริ่มจากว่าคุณจะต้องติดต่อกับใคร และเงื่อนไขทางการค้าเปลี่ยนอย่างไร
- นิติบุคคลใดจะเสนอราคา ออกใบแจ้งหนี้ และเป็นคู่สัญญา
- ทองหรือ PGC จากโรงใหม่จะมาแทน หรือใช้ควบคู่กับแหล่งปัจจุบัน
- ราคาหรือรูปแบบสัญญาจะเปลี่ยนไหม และจะรู้เมื่อไร
- การเริ่มเดินเครื่องเมษายน 2029 แน่นอนหรือไม่ เพราะมีรายงานว่าเป็นไตรมาสแรกของ 2029
Process Engineering
คำถามเหล่านี้ตัดสินว่าวัสดุใช้ในกระบวนการของคุณได้หรือไม่
- วางแผนเกรด PGC และปริมาณทองไว้อย่างไร
- ใบรับรองผลวิเคราะห์จะระบุสิ่งเจือปนตัวใดบ้าง และขีดจำกัดเท่าไร
- ส่งล็อตสำหรับประเมินได้เมื่อไร และขนาดเท่าไร
- ลวดทองหรือวัสดุอื่นจะใช้ทองคำ 4N จากโรงนี้หรือไม่
คุณภาพ (QA)
คำถามเหล่านี้กำหนดระยะเวลาแจ้งและหลักฐานที่คุณคาดหวังได้
- จะออก PCN เมื่อเปลี่ยนโรงกลั่นหรือไซต์ทุกครั้งหรือไม่ และแจ้งล่วงหน้านานเท่าไร
- จะให้ข้อมูลเปรียบเทียบกับวัสดุปัจจุบันอะไรบ้าง
- จะสอบกลับล็อต (lot traceability) อย่างไรเมื่อวัตถุดิบเป็นของรีไซเคิล
- ไซต์จะขอรับการยอมรับจาก RMI หรือ LBMA หรือไม่ และตามกรอบเวลาใด
ขายเศษและของเสีย
คำถามเหล่านี้ครอบคลุมสิ่งที่โรงรับ และวิธีที่คุณได้รับเงิน
- รับวัสดุอะไรบ้าง เช่น เศษ น้ำยาชุบที่ใช้แล้ว กากตะกอน หรือไส้กรอง
- ทุกอย่างต้องผ่าน MEP หรือโรงงานส่งตรงได้
- โรงงานนอกมาเลเซียเข้าร่วมได้ไหม และใครดูแลเรื่องใบอนุญาต
- สุ่มตัวอย่างและวิเคราะห์ (assay) แต่ละล็อตอย่างไร เราเข้าไปเป็นพยานได้ไหม และแก้ข้อพิพาทอย่างไร
- ชำระเป็นโลหะหรือเงินสด โดยใช้ราคา ณ วันใด และหักค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง
คุณปรับอีเมลด้านล่างใช้ส่งครั้งแรกได้ (เขียนเป็นภาษาอังกฤษเพราะผู้ติดต่อของ TANAKA ใช้ภาษานี้ติดต่อกับลูกค้าต่างประเทศ) ถ้าคุณไม่มีผู้ติดต่อฝ่ายขาย TANAKA มี ฟอร์มสอบถามสำหรับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
Subject: TANAKA MEP REFINERY (Penang): Questions on Supply, Scrap, and Qualification
Hello [Name],
We use [PGC / gold wire, part number] at our [city], Thailand plant and sell gold-bearing [scrap / spent plating solution] through [company]. We read your October 21, 2026 announcement and would like to plan ahead. Could you tell us the following?
1. Will any material we buy from you come from the new plant? If so, from when?
2.Will you issue a PCN, and how much notice and comparison data can we expect?
3. When can you supply evaluation samples and a sample certificate of analysis?
4.Which scrap and solution types will the plant accept, and must they go through MEP? Can plants outside Malaysia take part?
5. How will lots be sampled, assayed, and settled?If these points are not decided yet, an expected date would still help us.
Best regards,
[Name, title, company]
ข้อจำกัดของบทความนี้
บทความนี้อ้างอิงข่าวประชาสัมพันธ์ รายงานข่าว และเอกสารของรัฐที่เผยแพร่ถึงเดือนตุลาคม 2026 ไม่ครอบคลุมแผนภายใน ราคา หรือกำลังการผลิตของ TANAKA และ MEP และโรงงานยังไม่ได้สร้าง วันที่และขอบเขตจึงอาจเปลี่ยน
ข้อมูลเรื่องกฎของเสียเป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายหรือขั้นตอนปฏิบัติงาน ประเด็นของมาเลเซียมาจากเอกสารนำเสนอของ DOE และตัวบทกฎระเบียบปี 2005 เรายังไม่ได้ตรวจการแก้ไขภายหลังทุกฉบับ หรือกฎหมายของประเทศอื่น ข้อมูลของไทยมาจากรายงานข่าวเพียงแหล่งเดียว ทีมสิ่งแวดล้อม ผู้รับเหมาที่ได้รับอนุญาต และหน่วยงานที่มีอำนาจของคุณเป็นผู้ตัดสินว่าของเสียแต่ละชนิดจัดประเภทและขนส่งอย่างไร
สรุป J-STD-046 ของเรามาจากรายการของ JEDEC และแหล่งรอง ไม่ใช่ตัวมาตรฐานฉบับเต็ม ความต้องการ Requalification ต่างกันไปตามลูกค้า ผลิตภัณฑ์ และการใช้งาน ข้อตกลงของคุณจึงมาก่อน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
TANAKA MEP REFINERY จะเริ่มเดินเครื่องเมื่อไร
TANAKA ระบุเมษายน 2029 ส่วน Bernama และ MIDA รายงานว่าเป็นไตรมาสแรกของปี 2029 ยังไม่มีการเผยแพร่ว่าลูกค้าจะใช้ทองคำ 4N หรือ PGC ของโรงนี้ได้จริงเมื่อไร และเวลาประเมินวัสดุจะเพิ่มเข้ามาอีก
Tanaka Kikinzoku Kogyo เป็นบริษัทเดียวกับ TANAKA Precious Metal Technologies หรือไม่
ใช่ Tanaka Kikinzoku Kogyo K.K. เปลี่ยนชื่อภาษาอังกฤษเป็น TANAKA PRECIOUS METAL TECHNOLOGIES Co., Ltd. เมื่อ 1 มกราคม 2025 ส่วนชื่อภาษาญี่ปุ่นยังเหมือนเดิม ส่วน TANAKA Precious Metals หมายถึงทั้งกลุ่มบริษัท
โรงงานในไทยขายเศษทองให้โรงใหม่ที่ปีนังโดยตรงได้หรือไม่
ยังไม่ทราบ TANAKA บอกว่าบริษัทจะรับวัสดุที่ MEP แปรสภาพเบื้องต้นแล้ว แต่ยังไม่ได้บอกว่าเศษหรือน้ำยาชนิดใดเข้าเกณฑ์ โรงงานส่งตรงโดยไม่ผ่าน MEP ได้หรือไม่ หรือโรงงานนอกมาเลเซียเข้าร่วมได้หรือไม่ และการส่งของเสียข้ามประเทศยังต้องผ่านกฎของทั้งสองประเทศ
การกลั่นในญี่ปุ่นจะหยุดหรือไม่
TANAKA ไม่ได้บอกเช่นนั้น ตามรูปแบบปี 2024 สิ่งที่ MEP ทำให้เข้มข้นแล้วส่งไปญี่ปุ่น แต่ยังไม่เปิดเผยว่าส่วนใดจะย้ายมาปีนัง ญี่ปุ่นยังอยู่ในเครือข่ายรีไซเคิลที่ TANAKA ระบุไว้
ข้อแก้ไข e-waste ของ Basel ครอบคลุมเศษจากการผลิตหรือไม่
ขึ้นกับประเทศ การจัดประเภทเป็นเรื่องของแต่ละภาคี และเศษจะนับเป็น e-waste เมื่อกฎหมายประเทศนั้นถือเช่นนั้น หรือเมื่อส่งไปยังการกำจัดที่อยู่ในรายการ เช่น การรีไซเคิลโลหะ ควรยืนยันกับหน่วยงานที่มีอำนาจก่อนส่งของเสียออกไป
แหล่งอ้างอิง
ข้อเท็จจริงในบทความนี้มาจากเอกสารด้านล่าง
- ภาพรวมบริษัทร่วมทุน สัดส่วนผู้ถือหุ้น ขอบเขต กำหนดเริ่มเดินเครื่อง ข้อมูล MEP: TANAKA, "TANAKA and MEP to Establish TANAKA MEP REFINERY SDN. BHD." (21 ตุลาคม 2026)
- เงินลงทุน พื้นที่ ช่วงไตรมาสแรกของ 2029 คำกล่าวของมุขมนตรี: Bernama (8 ตุลาคม 2026); MIDA
- สัญญาปี 2024 เส้นทางกลั่นในญี่ปุ่น โรงงานในปีนัง นิยาม e-waste: ข่าวประชาสัมพันธ์ของ TANAKA (11 กันยายน 2024; ภาษาญี่ปุ่น)
- ฐานในภูมิภาค กลุ่มผลิตภัณฑ์ ยอดขายและพนักงานของกลุ่ม: TANAKA, ข่าวประชาสัมพันธ์ SEMICON Southeast Asia 2026 (28 เมษายน 2026); ฉบับภาษาญี่ปุ่น
- ชื่อบริษัทและการปรับโครงสร้าง: ประกาศปรับโครงสร้างของ TANAKA Precious Metals (ACN Newswire, สิงหาคม 2024)
- การขยายในไต้หวัน ประเภทวัตถุดิบ คุณสมบัติด้าน assay: TANAKA Precious Metals (21 กรกฎาคม 2022)
- LBMA referees: LBMA, "New Referees of the Good Delivery Programme" (มีนาคม 2025)
- การลดการใช้ทอง: สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจสิงคโปร์ ตีพิมพ์ซ้ำบทความ NNA (2026; ภาษาญี่ปุ่น)
- สัดส่วนกระบวนการหลังของมาเลเซียและการอนุมัติลงทุน: JETRO (18 ธันวาคม 2024; ภาษาญี่ปุ่น)
- ข้อแก้ไข e-waste ของ Basel: สำนักเลขาธิการ Basel Convention, FAQs on the E-waste Amendments; E-waste overview; กระทรวงสิ่งแวดล้อมญี่ปุ่น (23 ตุลาคม 2024; ภาษาญี่ปุ่น)
- รายการ Y17 และ Y33 ใน Basel Annex I: Basel Convention Annexes I and VIII (สำเนาของ NUS Centre for International Law)
- นโยบายนำเข้า-ส่งออกของมาเลเซียและการศึกษา e-waste: กรมสิ่งแวดล้อมมาเลเซีย, country update (ธันวาคม 2025)
- รหัสของเสียของมาเลเซีย: Environmental Quality (Scheduled Wastes) Regulations 2005
- การห้ามนำเข้า e-waste ของไทยและการตรวจตู้เศษโลหะ: Bangkok Post, "Customs to inspect all scrap metal containers for e-waste"
- J-STD-046: รายการของ JEDEC; Utmel, "Semiconductor PCN Review Checklist"
- ตัวอย่าง PCN: Diodes Incorporated, PCN 2465 (2 กรกฎาคม 2020)
- ปริมาณทองใน PGC: US Patent 5575900, "Gold plating solutions"
- รายชื่อโรงกลั่น: Responsible Minerals Initiative, Gold Refiners List
บทความต้นฉบับภาษาญี่ปุ่นคู่มือนี้เรียบเรียงจากบทความของ MONOSCOPE ที่เขียนสำหรับผู้อ่านในญี่ปุ่น: 田中貴金属のマレーシア新工場｜半導体の金をASEANで回収・精製する狙い
เกี่ยวกับบรรณาธิการ
บรรณาธิการ MONOSCOPEFOUNDER & EDITORทำงานกับผู้ผลิตอุปกรณ์โรงงานและบริษัทวิศวกรรมโรงงานราว 10 ปี ดูแลการเสนอ ออกแบบ และทดสอบเดินเครื่องอุปกรณ์ ก่อนผันตัวมาทำการตลาดออนไลน์ ปัจจุบันเป็นที่ปรึกษาเว็บไซต์ให้ผู้ผลิตแบบ B2B ช่วยให้บริษัทอธิบายผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีของตนได้ชัดเจน ถือใบอนุญาตระดับชาติของญี่ปุ่นด้านผู้จัดการพลังงาน (Energy Manager) และวิศวกรไฟฟ้าหัวหน้าระดับ 3
ดูแลบล็อกด้านวิศวกรรมตั้งแต่ปี 2017 (กว่า 500 บทความ) และช่อง YouTube ภาษาญี่ปุ่นที่มีผู้ติดตามราว 20,000 คน คู่มือทุกเรื่องเขียนจากมุมมองหน้างานในญี่ปุ่น และตรวจสอบกับมาตรฐานที่อ้างอิง
