PLC ยี่ห้อไหนดี เปรียบเทียบ Mitsubishi, Keyence, Omron, Siemens
เครื่องจักรจากญี่ปุ่นมาถึงโรงงานแล้ว เปิดตู้คอนโทรลดูก็เจอ PLC ของ Mitsubishi รุ่น MELSEC ในแบบเขียนว่า "ซีเควนเซอร์" (sequencer / shikensa) แต่มาตรฐานของโรงงานคุณคือ Siemens หรือ Allen-Bradley
หรือกำลังจะสั่งไลน์ผลิตจากญี่ปุ่น แล้วผู้ผลิตเครื่องถามว่าอยากใช้คอนโทรลเลอร์ยี่ห้อไหน ไม่ว่าจะเป็นกรณีไหน คำถามก็เหมือนกัน คือเมื่อเลือก PLC ยี่ห้อหนึ่ง เรากำลังเลือกอะไรไปบ้าง
คำตอบสั้น ๆ คือ การเลือกยี่ห้อ PLC คือการเลือกซอฟต์แวร์เขียนโปรแกรม เครือข่ายอุตสาหกรรม อุปกรณ์ที่ต่อได้ และคนที่เขียนโปรแกรมกับซ่อมได้ไปพร้อมกัน ประสิทธิภาพของ CPU สำคัญน้อยกว่าชุดทั้งหมดนี้
คำถามที่ตัดสินมักมี 3 ข้อ คือ ไลน์เดิมและลูกค้าใช้ยี่ห้อไหนอยู่ เซอร์โวและเซนเซอร์ที่จะใช้ต่อกับเครือข่ายอะไร และใครจะเขียนกับดูแลโปรแกรม
บทความนี้เปรียบเทียบผู้ผลิต PLC รายใหญ่ 4 ราย เป็นญี่ปุ่น 3 ราย และเยอรมนี 1 ราย ได้แก่ Mitsubishi Electric, Keyence, Omron และ Siemens โดยดูซีรีส์ปัจจุบัน ซอฟต์แวร์ เครือข่าย และภาษาโปรแกรม จากข้อมูลบนเว็บไซต์ทางการของแต่ละบริษัท ณ เดือนตุลาคม 2026
จากนั้นสรุปปัจจัยในการเลือก 6 ข้อ สถานการณ์สมมติ 3 แบบ ขั้นตอนการเลือก และรายการคำถามที่ควรส่งให้ผู้ผลิตเครื่องจักรจากญี่ปุ่น
สารบัญ
- ทำไมยี่ห้อสำคัญกว่า CPU
- Mitsubishi, Keyence, Omron, Siemens เปรียบเทียบแบบเร็ว
- ผู้ผลิต 4 ราย: ซีรีส์ปัจจุบันและสิ่งที่ควรรู้
- เครือข่ายและภาษาโปรแกรม: จุดที่แต่ละยี่ห้อต่างกันจริง ๆ
- ปัจจัย 6 ข้อในการเลือกยี่ห้อ PLC
- ตัวอย่างสถานการณ์: ใช้ปัจจัย 6 ข้ออย่างไร
- ขั้นตอนการเลือก 6 ขั้น
- นำไปใช้ได้ทันที: คำถามที่ควรถามผู้ผลิตเครื่องจักรจากญี่ปุ่น
- ข้อจำกัดของบทความนี้
- FAQ
- แหล่งอ้างอิง
ทำไมยี่ห้อสำคัญกว่า CPU
PLC (Programmable Logic Controller) รับสัญญาณจากเซนเซอร์และสวิตช์ แล้วสั่งมอเตอร์และวาล์วตามโปรแกรม ทุกยี่ห้อทำงานพื้นฐานเหมือนกัน คืออ่านอินพุต ประมวลผลลอจิก ส่งเอาต์พุต แล้ววนซ้ำ (scan cycle) ด้วยความเร็วสูง
สิ่งที่ต่างกันระหว่างผู้ผลิตคือทุกอย่างที่ถูกล็อกมาพร้อมกับ PLC เมื่อเลือกยี่ห้อแล้ว ก็เท่ากับเลือกซอฟต์แวร์เขียนโปรแกรม เครือข่าย อุปกรณ์ที่ต่อได้ ช่างหรือวิศวกรที่รู้จักระบบนั้น และความง่ายในการหาอะไหล่ไปด้วย
สิ่งแวดล้อมรอบ PLC มีผลต่อการตัดสินใจมากกว่าประสิทธิภาพของ CPU
ปัจจัยไหนสำคัญที่สุด ขึ้นอยู่กับขนาดโรงงานและปลายทางที่ส่งเครื่องจักรไปใช้
มาตรฐานสากลของภาษาโปรแกรม PLC คือ IEC 61131-3 กำหนดภาษาไว้ 5 ภาษา เช่น Ladder diagram และ Structured Text (ST) ผู้ผลิตรายใหญ่ทุกรายระบุว่าซอฟต์แวร์ของตนเป็นไปตามมาตรฐานนี้
แต่การเป็นไปตามมาตรฐาน ไม่ได้แปลว่าย้ายโปรแกรมจากยี่ห้อหนึ่งไปอีกยี่ห้อหนึ่งได้เลย ซอฟต์แวร์แต่ละตัวมีรูปแบบไฟล์โปรเจกต์ วิธีเขียนคำสั่ง และวิธีตั้งค่าฮาร์ดแวร์ของตัวเอง เมื่อเปลี่ยนยี่ห้อ จึงต้องเขียนโปรแกรมใหม่เกือบทั้งหมด
ต้นทุนในการเปลี่ยนยี่ห้อนี้เองที่ทำให้ความเข้ากันได้กับอุปกรณ์เดิมมีน้ำหนักมาก (บทความนี้ไม่ได้ตรวจสอบว่ามีมาตรฐาน มอก. ที่เทียบเท่า IEC 61131-3 หรือไม่ และการเลือกยี่ห้อก็ไม่ได้ขึ้นกับเรื่องนี้)
Mitsubishi, Keyence, Omron, Siemens เปรียบเทียบแบบเร็ว
ตารางด้านล่างสรุปซีรีส์ปัจจุบัน ซอฟต์แวร์ เครือข่ายหลัก และภาษาโปรแกรมของแต่ละรายผู้ผลิต จากข้อมูลบนเว็บไซต์ทางการ ณ เดือนตุลาคม 2026
แต่ละรายจับคู่ซีรีส์กับซอฟต์แวร์และเครือข่ายของตัวเอง
MONOSCOPE สรุปจากเว็บไซต์ทางการของแต่ละผู้ผลิต เครือข่ายและภาษาที่รองรับต่างกันตามรุ่น ควรตรวจแคตตาล็อกและคู่มือก่อนตัดสินใจ
ถ้าเหลือเฉพาะสิ่งที่ใช้ตัดสินใจ ทั้ง 4 ราย เปรียบเทียบกันได้ดังนี้
| Mitsubishi Electric | Keyence | Omron | Siemens | |
|---|---|---|---|---|
| แบรนด์ | MELSEC | KV Series | SYSMAC | SIMATIC |
| ซีรีส์หลักปัจจุบัน | iQ-R, iQ-F | KV-X, KV-8000 | NJ, NX | S7-1500, S7-1200 G2 |
| ซอฟต์แวร์ | GX Works3 | KV STUDIO | Sysmac Studio | TIA Portal |
| เครือข่ายหลัก | CC-Link IE | EtherNet/IP, EtherCAT | EtherCAT, EtherNet/IP | PROFINET |
| มักถูกพิจารณาเมื่อ | ไลน์เดิมในโรงงานญี่ปุ่นใช้ MELSEC อยู่แล้ว | ต้องการไล่หาสาเหตุปัญหาของเครื่องจักรได้ง่าย | ต้องการสร้างเครื่องหลายแกนใน software เดียว | มาตรฐานของลูกค้าคือ SIMATIC |
ทั้ง 4 ราย มีทั้งรุ่นระบบใหญ่และรุ่นคอมแพกต์ และรองรับทั้ง Ladder และ ST ความต่างที่แท้จริงคือเครือข่ายมาตรฐานและซอฟต์แวร์
Mitsubishi เน้น CC-Link IE, Omron เน้น EtherCAT, Siemens เน้น PROFINET ส่วน Keyence ใส่ทั้ง EtherNet/IP และ EtherCAT ไว้ในตัว KV-X
รูปถัดไปแสดงสถานการณ์ที่จุดแข็งของแต่ละรายมักได้ใช้ โปรดอ่านเป็น "เงื่อนไขที่ยี่ห้อนั้นมักถูกเลือกเข้ารอบ" ไม่ใช่การจัดอันดับ
ทั้ง 4 ราย ครอบคลุมงานได้หลากหลาย และถูกเลือกในสถานการณ์อื่นนอกเหนือจากนี้ได้เช่นกัน
แนวโน้มทั่วไปที่ MONOSCOPE รวบรวม ไม่ใช่การจัดอันดับผู้ผลิตรายใด
ผู้ผลิต 4 ราย: ซีรีส์ปัจจุบันและสิ่งที่ควรรู้
หัวข้อนี้ดูไลน์อัปปัจจุบัน ซอฟต์แวร์ และแนวทางเครือข่ายของแต่ละราย ในหน้างานจริง รุ่นเก่าและรุ่นที่เลิกผลิตมักอยู่ปนกับรุ่นปัจจุบัน จึงบอกด้วยว่าอันไหนเป็นอันไหน
Mitsubishi Electric MELSEC
Mitsubishi Electric ขาย PLC ภายใต้ซีรีส์ MELSEC ในญี่ปุ่นบริษัทเรียกว่า "ซีเควนเซอร์" (sequencer / shikensa) คุณจึงเจอคำนี้ในแบบ รายการอะไหล่ และคู่มือภาษาญี่ปุ่น ความหมายคือ PLC
เว็บไซต์ทางการของ Mitsubishi แสดงซีรีส์ iQ-R ซึ่งเป็นแกนหลักของรุ่นใหม่ และ iQ-F รุ่นคอมแพกต์ พร้อมซีรีส์เก่า Q, L และ F ส่วนคอนโทรลเลอร์เพื่อ Safety ซีรีส์ QS/WS และซีรีส์ A ที่ใช้มานาน จัดเป็นรุ่นที่เลิกผลิตแล้ว
iQ-R เป็นระบบโมดูลาร์ (building block) คือติดโมดูลบน Base unit และเลือก Motion CPU หรือ C-language controller ได้นอกจาก CPU ของ PLC ปกติ ส่วน iQ-F เป็นแบบ all-in-one รวมพาวเวอร์ซัพพลาย CPU I/O Ethernet และช่อง SD card ในตัวเดียว มี High-speed counter และ Positioning ในตัว
ซอฟต์แวร์แยกตามรุ่น คือ GX Works3 สำหรับ iQ-R และ iQ-F และ GX Works2 สำหรับซีรีส์ Q, L และ F GX Works3 เป็นไปตาม IEC 61131-3 และรองรับการเขียนโปรแกรมแบบแยกส่วนและเป็นโครงสร้าง
เครือข่ายหลักของ Mitsubishi คือ CC-Link IE TSN และ CC-Link IE Field โดย CC-Link IE TSN ใช้เทคโนโลยี TSN (Time-Sensitive Networking) ซิงก์เวลาและจัดสรรแบนด์วิดท์ และ CC-Link Partner Association (CLPA) ผลักดันเป็นมาตรฐานเปิด
ถ้าเครื่องจักรจากญี่ปุ่นใช้ PLC ซีรีส์ Q หรือ L ให้ตรวจวันเลิกผลิต ทั้งสองซีรีส์ยังอยู่บนเว็บไซต์ของ Mitsubishi แต่มีการประกาศเลิกผลิตเป็นรายรุ่น โดยเฉพาะโมดูล CPU
ตามรายการรุ่นที่เลิกผลิตภาษาญี่ปุ่นของ Mitsubishi และเอกสาร Technical Bulletin FA-A-0418-A ซีรีส์ Q Universal บางรุ่น (เช่น Q03UDCPU และ Q06UDHCPU) หยุดรับออเดอร์วันที่ 30 กันยายน 2026 หยุดผลิตวันที่ 30 ตุลาคม 2026 และรับซ่อมถึงวันที่ 31 ตุลาคม 2033 (ปี ค.ศ. ทั้งหมด)
รุ่นอย่าง Q03UDVCPU มีกำหนดหยุดผลิตในปี 2029 ส่วน CPU ซีรีส์ L เช่น L02CPU, L06CPU และ L26CPU มีกำหนดหยุดผลิตวันที่ 29 ตุลาคม 2027 โดย Mitsubishi แนะนำ CPU ของ iQ-R เป็นหนึ่งในรุ่นทดแทน
วันที่อาจต่างกันตามภูมิภาค ประกาศเลิกผลิตของ Mitsubishi ในยุโรปสำหรับ CPU ซีรีส์ Q ชุดเดียวกัน ระบุวันสั่งซื้อครั้งสุดท้ายเร็วกว่า ให้ตรวจสอบวันที่ที่ใช้กับช่องทางจัดหาของคุณกับสำนักงานหรือตัวแทนจำหน่าย Mitsubishi ในประเทศไทย (ผู้เขียนยังไม่ได้ยืนยันวันที่สำหรับประเทศไทย)
Keyence KV Series
PLC ของ Keyence คือ KV Series ตัวหลักในปัจจุบันคือ KV-X และ KV-8000 KV-X ใช้ CPU แบบ Quad-core และ Keyence ระบุว่าเวลา scan เร็วขึ้นประมาณ 7.8 เท่าจากรุ่นก่อน
รุ่น CPU มี KV-X550, X530 และ X520 ที่ต่างกันที่จำนวนแกนที่รองรับ และ KV-X500 ที่ไม่มี EtherCAT
KV-X มี EtherNet/IP และ EtherCAT ในตัว และรองรับ OPC UA (มาตรฐานสำหรับเชื่อมอุปกรณ์กับระบบ IT) เป็นมาตรฐาน ต่อ CC-Link IE Field และ PROFINET ได้ผ่านยูนิต Ethernet KV-XLE02 ส่วน KV-8000 มี EtherNet/IP ในตัว และต่อ EtherCAT, PROFINET, CC-Link IE Field ผ่านยูนิตอย่าง KV-XLE02
ซอฟต์แวร์คือ KV STUDIO รองรับ Ladder และ ST ตาม IEC 61131-3 สำหรับ KV-8000 Keyence ระบุภาษา Extended ladder, KV Script และ Mnemonic เพิ่มด้วย
Keyence เน้นฟังก์ชันที่ช่วยลดเวลาเริ่มเดินเครื่องและซ่อมบำรุง เช่น Drive Recorder ที่บันทึกและเล่นย้อนการทำงานของเครื่องก่อนและหลังเกิดปัญหา
Keyence ขายต่างจากรายอื่นด้วย บริษัทระบุว่าใช้ระบบขายตรงทั่วโลกโดยไม่ผ่านตัวแทนจำหน่าย การสั่งซื้อและการปรึกษาด้านเทคนิคจึงต้องติดต่อเซลส์ของ Keyence
ถ้าโรงงานของคุณสั่งอุปกรณ์ออโตเมชันจากหลายยี่ห้อผ่านตัวแทนหรือบริษัทการค้าเจ้าเดียว ควรตรวจตั้งแต่แรกว่าการสั่งของ Keyence จะเข้ากับขั้นตอนจัดซื้อเดิมได้อย่างไร
Omron SYSMAC
คอนโทรลเลอร์ของ Omron ใช้แบรนด์ SYSMAC แกนหลักปัจจุบันคือซีรีส์ NJ/NX ซึ่ง Omron เรียกว่า Machine Automation Controller
NJ (NJ5/NJ3/NJ1) เป็นคอนโทรลเลอร์แบบโมดูลาร์ ส่วนซีรีส์ NX มี NX7, NX5, NX1 และ NX1P รุ่นคอมแพกต์ จำนวน EtherCAT slave และแกนที่ซิงก์กันได้ต่างกันตามรุ่น
NJ/NX มีพอร์ต EtherCAT และ EtherNet/IP เป็นมาตรฐาน และบางรุ่นรองรับ OPC UA
ซอฟต์แวร์คือ Sysmac Studio นอกจากคอนโทรลเลอร์แล้ว ยังตั้งค่าและเขียนโปรแกรมเซอร์โว อินเวอร์เตอร์ HMI เซนเซอร์ภาพ และอุปกรณ์ Safety ได้ในสภาพแวดล้อมเดียว
รองรับ IEC 61131-3 โดยใช้ Ladder, ST และ Function Block ได้ ส่วนคำสั่ง Motion อิงตามข้อกำหนดของ PLCopen (องค์กรที่กำหนดมาตรฐาน Motion control)
ส่วนซีรีส์ CP รุ่นคอมแพกต์ (เช่น CP2E) ใช้ซอฟต์แวร์รุ่นเก่า CX-Programmer ซึ่งอยู่ในชุด CX-One ควรจำเรื่องนี้ไว้เมื่อตัดสินใจว่าจะใช้ซีรีส์ไหนของ Omron เป็นมาตรฐานของโรงงาน
Siemens SIMATIC
Siemens ผู้ผลิตจากเยอรมนีขายคอนโทรลเลอร์ภายใต้แบรนด์ SIMATIC แกนหลักปัจจุบันคือ S7-1500 รุ่นสมรรถนะสูง และ S7-1200 G2 สำหรับงานออโตเมชันพื้นฐาน
Siemens ยังมีคอนโทรลเลอร์แบบกระจาย เช่น ET 200SP CPU รุ่นที่ทำ Redundancy อย่าง S7-1500 R/H คอนโทรลเลอร์แบบซอฟต์แวร์ที่รันบน Industrial PC และ PLC เสมือนอย่าง S7-1500V
Siemens ประกาศ S7-1200 G2 ในเดือนเมษายน 2024 ว่าเป็นคอนโทรลเลอร์รุ่นใหม่ในรอบ 10 ปี และมีแผนส่งมอบตั้งแต่ฤดูหนาวปี 2024
CPU ของ S7-1500 ทุกตัวมี Motion control และ PROFINET ในตัว ภาษาที่รองรับคือ LAD (Ladder), FBD, SCL (เทียบเท่า ST), GRAPH (เทียบเท่า SFC) และ STL ซอฟต์แวร์คือ TIA Portal
STEP 7 ซึ่งเป็นเครื่องมือเขียนโปรแกรม PLC มี 2 รุ่น คือ Professional ที่รองรับคอนโทรลเลอร์ SIMATIC ทุกรุ่น และ Basic ที่ฟังก์ชันน้อยกว่าแต่ราคาถูกกว่า เครื่องมือเขียนโปรแกรม Safety อยู่ในหน้าจอ STEP 7 เดียวกัน Siemens เน้นว่าจัดการคอนโทรลเลอร์ HMI และไดรฟ์ได้ในโปรเจกต์เดียว
ควรระวังฮาร์ดแวร์เก่าของ Siemens ด้วย Siemens ประกาศ Phase-out ของ S7-300 ที่ใช้มานานในเดือนตุลาคม 2023 โดยบอกว่าสั่งเป็นสินค้าใหม่ได้อีกประมาณ 2 ปี แล้วเข้าสู่ช่วงอะไหล่
ตามประกาศที่ตัวแทนจำหน่ายนำไปเผยแพร่ ออเดอร์สินค้าใหม่สิ้นสุดวันที่ 1 ตุลาคม 2025 และจะจัดหาอะไหล่ถึงอย่างน้อยวันที่ 1 ตุลาคม 2033 หน้าสินค้าของ Siemens เองก็ระบุว่า S7-300 หาได้ถึงปี 2033
ถ้าเครื่องจักรนำเข้าในโรงงานของคุณยังใช้ S7-300 อยู่ ควรวางแผนอัปเกรดโดยอิงกำหนดสิ้นสุดอะไหล่นี้
ผู้ผลิต PLC รายอื่นที่อาจเจอ
ทั่วโลกมีผู้ผลิตอื่นอีกมาก ขึ้นอยู่กับมาตรฐานโรงงานในอเมริกาเหนือ มาตรฐานของลูกค้า การควบคุมแบบ PC-based หรือสายเครื่องเดิม ผู้ผลิตต่อไปนี้ก็มักถูกพูดถึง
มาตรฐานของลูกค้าหรือปลายทางของเครื่องจักรอาจกำหนดให้ใช้ผู้ผลิตกลุ่มนี้
เป็นเพียงตัวอย่าง Panasonic ระบุว่าโปรแกรมระหว่าง FPWIN GR7 กับ FPWIN Pro7 ใช้แทนกันไม่ได้
เครือข่ายและภาษาโปรแกรม: จุดที่แต่ละยี่ห้อต่างกันจริง ๆ
ดังที่เห็นในตาราง เครือข่ายอุตสาหกรรมคือจุดที่ยี่ห้อต่างกันมากที่สุด PLC ไม่ค่อยทำงานตัวเดียว แต่ต่อผ่านเครือข่ายกับเซอร์โวแอมป์ Remote I/O HMI และคอนโทรลเลอร์ของหุ่นยนต์ จนเป็นเครื่องจักรหนึ่งเครื่อง
มาตรฐานเป็นแบบเปิด แต่ผู้ผลิตแต่ละรายเลือกเองว่าจะใส่ตัวไหนไว้ในตัว
บางครั้งเพิ่มยูนิตเครือข่ายหรือ Gateway ก็ต่อกับเครือข่ายที่ไม่มีในตัวได้ ควรตรวจการรองรับเป็นรายรุ่น
เครือข่ายสำคัญเพราะเป็นตัวกำหนดว่าต่ออุปกรณ์อะไรได้บ้าง วิศวกรจำนวนมากทำย้อนกลับ คือดูก่อนว่าเซอร์โว หุ่นยนต์ และเซนเซอร์ที่อยากใช้รองรับเครือข่ายอะไร แล้วจึงเลือก PLC
เรื่องภาษา ทุกยี่ห้อรองรับ Ladder และ ST แต่ไม่ใช่ทุกยี่ห้อที่รองรับครบ 5 ภาษาของ IEC 61131-3 ในแบบเดียวกัน
Siemens มีภาษาที่เทียบเท่าครบทั้ง 5 ภาษา แต่ใช้ชื่อของตนเอง เช่น SCL และ GRAPH ส่วน Fuji Electric และ FPWIN Pro7 ของ Panasonic ระบุชัดว่ารองรับครบ 5 ภาษา บางรายเพิ่มรูปแบบการเขียนของตนเอง เช่น KV Script ของ Keyence
แม้แต่ Ladder ก็ไม่เหมือนกันทุกยี่ห้อ การเขียนคำสั่งและชื่อเรียก Device (พื้นที่หน่วยความจำ) ต่างกันตามผู้ผลิต วิศวกรที่อ่าน Ladder คล่องก็ยังต้องใช้เวลาทำความคุ้นเคยกับซอฟต์แวร์ของอีกยี่ห้อ จึงควรวางแผนเรื่องนี้ไว้ด้วย
ปัจจัย 6 ข้อในการเลือกยี่ห้อ PLC
จากความต่างข้างต้น ต่อไปนี้คือ 6 ปัจจัยที่ควรตรวจเมื่อเลือกยี่ห้อ หรือเมื่อต้องตัดสินใจว่าจะรับยี่ห้อที่ผู้ผลิตเครื่องจักรจากญี่ปุ่นเสนอมาหรือไม่ ข้อไหนมาก่อน ขึ้นอยู่กับบริษัทและเครื่องจักร
ปัจจัยที่ไม่ปรากฏในตารางสเปกของแคตตาล็อก คือสิ่งที่ทำให้งานเพิ่มหลังติดตั้ง
1. อุปกรณ์เดิมและมาตรฐานลูกค้า
ความเข้ากันได้กับอุปกรณ์เดิมมีผลมากที่สุด เมื่อไลน์ในโรงงานใช้ยี่ห้อเดียวกัน การใช้อะไหล่ร่วมกัน การอบรมช่างซ่อมบำรุง และการนำโปรแกรมกลับมาใช้ก็ง่ายขึ้น ในอุตสาหกรรมอย่างยานยนต์ โรงงานผู้สั่งซื้ออาจระบุยี่ห้อ PLC และเครือข่ายไว้ในสเปกเครื่องจักรเลย
ผู้ผลิตเครื่องจักรและ System Integrator (SIer) จึงมักต้องรองรับหลายยี่ห้อให้ตรงกับสเปกของลูกค้าแต่ละราย จุดเริ่มต้นคือมาตรฐานของลูกค้า ไม่ใช่แค่ความถนัดของผู้ผลิตเครื่อง ถ้าโรงงานคุณมีมาตรฐานอยู่แล้ว ให้เขียนไว้ในสเปกเพื่อให้ผู้ผลิตเครื่องวางแผนได้
2. เครือข่ายและความเข้ากันได้ของอุปกรณ์
ในเครื่องที่รวมเซอร์โวหลายแกน หุ่นยนต์ และระบบ Vision การเลือกเครือข่ายแทบเท่ากับการเลือก PLC อุปกรณ์ยี่ห้อเดียวกันมักตั้งค่าได้ในซอฟต์แวร์เดียว ถ้ามีอุปกรณ์ของยี่ห้ออื่นปนอยู่ เครือข่ายที่อุปกรณ์เหล่านั้นรองรับจะกลายเป็นข้อจำกัด
ในการออกแบบตู้คอนโทรล ชนิดของเครือข่ายเปลี่ยนการเดินสาย สายสัญญาณ และการจัดโมดูล เมื่อรุ่นของอุปกรณ์รอบข้างลงตัวแล้ว ให้ทำรายการเครือข่ายที่แต่ละตัวรองรับมาตรวจเทียบกัน จะได้ไม่ต้องเพิ่มโมดูลภายหลัง
3. การหาซื้อและซัพพอร์ตในพื้นที่
เมื่อส่งเครื่องไปต่างประเทศ หรือขยายไลน์เดียวกันไปโรงงานอีกประเทศ ให้ถาม 2 ข้อ คือซื้ออะไหล่ในพื้นที่ได้หรือไม่ และมีคนให้ปรึกษาด้วยภาษาท้องถิ่นหรือไม่ สำหรับโรงงานในไทย คือเรื่องตัวแทนหรือสำนักงานของผู้ผลิตในประเทศไทย และช่างที่คุ้นเคยกับยี่ห้อนั้น
มักมีคนบอกว่ายุโรปนิยม PROFINET และอเมริกาเหนือนิยม EtherNet/IP แต่ในความเป็นจริงขึ้นกับลูกค้าและโรงงานแต่ละแห่ง ควรยืนยันว่าแต่ละโรงงานใช้เครือข่ายอะไรจริง ๆ
การที่บริษัทซ่อมบำรุงในพื้นที่รู้จักยี่ห้อนั้นหรือไม่ ก็มีผลต่อความเร็วในการแก้ปัญหาหลังเริ่มเดินเครื่อง ควรตกลงตั้งแต่ต้นว่าใครจะรับผิดชอบเมื่อเครื่องเสียในประเทศปลายทาง
4. ความง่ายของซอฟต์แวร์และไลเซนส์
วิศวกรทำงานในซอฟต์แวร์เขียนโปรแกรมทุกวัน และแต่ละผู้ผลิตมีแนวคิดต่างกันเรื่องความง่ายในการเขียน การ Debug การจำลอง และการทำงานเป็นทีม วิธีเปรียบเทียบที่เชื่อถือได้ที่สุดคือให้วิศวกรที่จะใช้จริงลองใช้เวอร์ชันทดลอง หรือเข้าสัมมนาแบบลงมือทำ
ตรวจรูปแบบไลเซนส์ด้วย ซอฟต์แวร์บางตัว เช่น Sysmac Studio ของ Omron และ STEP 7 ของ Siemens มีหลายรุ่นตามฟังก์ชันหรือจำนวนผู้ใช้ ขอใบเสนอราคาสำหรับจำนวนไลเซนส์และค่าต่ออายุที่ต้องใช้ก่อนตัดสินใจ งบประมาณจะได้ไม่ขาดทีหลัง
5. ทักษะวิศวกรและการอบรม
วิศวกรต้องแก้โปรแกรม PLC ต่อไปอีกนานหลังติดตั้ง ทั้งเพื่อดัดแปลงและแก้ปัญหา ถ้าช่างซ่อมบำรุง SIer หรือบริษัทซ่อมบำรุงในพื้นที่รู้จักยี่ห้อนั้นอยู่แล้ว การรับมือเมื่อเครื่องหยุดตอนกะกลางคืนก็ง่ายขึ้น
ถ้านำยี่ห้อใหม่เข้ามา ให้ใส่เวลาอบรม อุปกรณ์ฝึก และคู่มือไว้ในแผนด้วย ทีมเทคนิคและ Field Application Engineer (FAE) ของผู้ผลิตหรือตัวแทนจะช่วยได้แค่ไหน ก็เป็นส่วนหนึ่งของการเปรียบเทียบ
6. วงจรชีวิตและการหาอะไหล่
เครื่องจักรในโรงงานมักใช้งาน 10 หรือ 20 ปี และระหว่างนั้น PLC รุ่นที่ใช้ก็มีโอกาสสูงที่จะเลิกผลิต ผู้ผลิตหลายรายจัดหาอะไหล่ต่อหลังเลิกขาย เช่นที่ Siemens ทำกับ S7-300 แต่ระยะเวลาต่างกันตามรุ่น
ตอนเลือก ให้ตรวจว่าซีรีส์ที่จะใช้เปิดตัวมานานเท่าไรแล้ว และมีเครื่องมือกับขั้นตอนย้ายไปรุ่นใหม่หรือไม่ สำหรับเครื่องจักรเดิม ควรตรวจประกาศเลิกผลิตที่ผู้ผลิตแต่ละรายเผยแพร่เป็นประจำ
ตัวอย่างสถานการณ์: ใช้ปัจจัย 6 ข้ออย่างไร
3 สถานการณ์ต่อไปนี้เป็นเรื่องสมมติ ไม่ได้อ้างถึงบริษัทหรือโครงการจริง เพียงแสดงให้เห็นว่าปัจจัยทั้ง 6 ข้อทำงานอย่างไร
"การเลือก PLC" เหมือนกัน แต่สิ่งที่ต้องตรวจก่อนต่างกันตามสถานการณ์
ทุกตัวอย่างเป็นเรื่องสมมติ ไม่ใช่ผลการเลือกจริง
สถานการณ์ A การให้ตรงกับไลน์เดิมช่วยลดงานซ่อมบำรุงได้มากที่สุด แต่ถ้ารุ่นเดิมใกล้เลิกผลิตแล้ว การย้ายไปซีรีส์ใหม่ของผู้ผลิตเดียวกันอาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่า
สถานการณ์ B สเปกของลูกค้ามักเป็นคำตอบอยู่แล้ว และผู้ผลิตเครื่องต้องทำตามแม้เป็นยี่ห้อที่ไม่ได้ใช้ปกติ ควรวางแผนเวลาอบรมและหาช่องทางซัพพอร์ตในพื้นที่ตั้งแต่เนิ่น ๆ ถ้าคุณเป็นฝ่ายลูกค้า นี่คือเหตุผลที่ควรเขียนมาตรฐานของตนไว้ในสเปก
สถานการณ์ C ให้กำหนดอุปกรณ์และเครือข่ายก่อน แล้วค่อยคัดผู้ผลิตจากซอฟต์แวร์ที่จัดการอุปกรณ์เหล่านั้นได้ดีที่สุด
ขั้นตอนการเลือก 6 ขั้น
เริ่มจากข้อจำกัดของเรา ไม่ใช่เริ่มจากการเปรียบเทียบแคตตาล็อก
เริ่มจากข้อจำกัด และจบด้วยการลองกับของจริงและการปรับมาตรฐานของโรงงาน
สำหรับเครื่องขนาดเล็ก ขั้น 01-03 อาจทำรวดเดียวในเวลาสั้น ๆ
ในขั้น 4 ให้คุยกับทีมเทคนิคของผู้ผลิต ตัวแทนจำหน่ายหรือบริษัทการค้า และฝ่ายในบริษัทที่ดูแลมาตรฐานอุปกรณ์
สถานะการผลิต รุ่นทดแทน และราคาไลเซนส์เปลี่ยนแปลงได้ ดังนั้นควรยืนยันข้อมูลล่าสุดกับช่องทางขายทุกครั้ง บทความนี้สรุปข้อมูลทางการ ณ เดือนตุลาคม 2026 และไม่ใช่สิ่งที่มาแทนการตรวจสอบนี้
จดเหตุผลที่เลือกยี่ห้อนั้นไว้ด้วย เมื่อมีคนมาเปลี่ยนอุปกรณ์อีกหลายปีต่อมา การเห็นเหตุผลเดิมจะทำให้การตัดสินใจครั้งต่อไปง่ายขึ้นมาก
นำไปใช้ได้ทันที: คำถามที่ควรถามผู้ผลิตเครื่องจักรจากญี่ปุ่น
เมื่อผู้ผลิตในญี่ปุ่นเสนอราคาเครื่องจักร คำถามเหล่านี้ช่วยให้เรื่อง PLC ถูกพูดถึงก่อนที่การออกแบบจะนิ่ง คัดลอกไปใส่ในเอกสาร RFQ หรือวาระประชุม Kick-off ได้ (ถ้าไม่มั่นใจภาษาญี่ปุ่น ส่งเป็นภาษาอังกฤษให้ฝ่ายขายหรือฝ่ายวิศวกรรมของผู้ผลิตได้)
- จะใช้ PLC ยี่ห้อ ซีรีส์ และรุ่น CPU อะไร รุ่นนั้นเป็นรุ่นปัจจุบันหรือไม่ และมีประกาศเลิกผลิตแล้วหรือเปล่า
- ทำเครื่องด้วย PLC มาตรฐานของเรา (ยี่ห้อและซีรีส์) แทนได้หรือไม่ ราคาและระยะเวลาส่งมอบจะเปลี่ยนอย่างไร
- ใช้เครือข่ายอะไรเชื่อม PLC กับเซอร์โว Remote I/O HMI และหุ่นยนต์ ต่อกับเครือข่ายของโรงงานเราได้หรือไม่ และต้องเพิ่มยูนิตหรือ Gateway หรือเปล่า
- เขียนโปรแกรมด้วยซอฟต์แวร์และเวอร์ชันอะไร จะส่งไฟล์โปรเจกต์ครบทั้งชุด พร้อมคอมเมนต์ภาษาอังกฤษให้หรือไม่
- แนะนำให้สต็อกอะไหล่อะไรบ้าง และซื้อในประเทศไทยได้หรือไม่
- หลังเริ่มเดินเครื่อง ใครรับผิดชอบเมื่อเครื่องมีปัญหา ทีมของคุณ สำนักงานของผู้ผลิต PLC ในไทย หรือพันธมิตรในพื้นที่
- ถ้า PLC เลิกผลิต รุ่นทดแทนคืออะไร และการย้ายต้องแก้งานมากแค่ไหน
เช็กลิสต์ก่อนยอมรับยี่ห้อ PLC
- ยี่ห้อและซีรีส์ PLC ตรงกับมาตรฐานของโรงงาน หรือได้รับอนุมัติเป็นข้อยกเว้นแล้ว
- ตรวจเครือข่ายเทียบกับอุปกรณ์เดิมในโรงงานและอุปกรณ์ที่อยู่ในเครื่องแล้ว
- มีไลเซนส์ซอฟต์แวร์เขียนโปรแกรมพร้อม ทั้งรุ่นและจำนวนที่ถูกต้อง
- มีวิศวกรในบริษัทหรือที่ SIer ในพื้นที่ที่ดูแลโปรแกรมได้
- ยืนยันแหล่งอะไหล่ในประเทศไทยและช่องทางซัพพอร์ตแล้ว
- ยืนยันสถานะการเลิกผลิตของ CPU และโมดูลหลักสำหรับภูมิภาคของเราแล้ว
- ซอร์สโปรแกรม คอมเมนต์ และคู่มือ อยู่ในขอบเขตการส่งมอบ
ข้อจำกัดของบทความนี้
- ข้อมูลซีรีส์ ซอฟต์แวร์ และเครือข่าย เป็นการสรุปจากเว็บไซต์ทางการของแต่ละผู้ผลิต ณ เดือนตุลาคม 2026 การรองรับต่างกันตามรุ่น ควรตรวจแคตตาล็อกและคู่มือ
- วันเลิกผลิตของ Mitsubishi ซีรีส์ Q และ L มาจากข้อมูลภาษาญี่ปุ่นของ Mitsubishi วันที่ในภูมิภาคอื่น รวมถึงประเทศไทย อาจต่างออกไป
- สถานการณ์ "มักถูกพิจารณาเมื่อ" เป็นแนวโน้มทั่วไป ไม่ใช่การจัดอันดับหรือคำแนะนำ
- ยี่ห้อไหนดีที่สุด ขึ้นกับโรงงาน เครื่องจักร และมาตรฐานของลูกค้า
FAQ
PLC กับ "ซีเควนเซอร์" ต่างกันอย่างไร
ไม่ต่างกัน "ซีเควนเซอร์" (sequencer / shikensa) คือชื่อที่ Mitsubishi Electric ใช้เรียก PLC ในญี่ปุ่น และหน้างานในญี่ปุ่นมักใช้สองคำนี้แทนกัน ถ้าในแบบภาษาญี่ปุ่นเขียนว่า "sequencer" ก็คือ PLC
แปลงโปรแกรม PLC ไปใช้กับอีกยี่ห้อได้ไหม
ไม่ได้โดยตรง แม้ทั้งสองยี่ห้อเป็นไปตาม IEC 61131-3 แต่ซอฟต์แวร์แต่ละตัวมีรูปแบบโปรเจกต์ วิธีเขียนคำสั่ง และการตั้งค่าฮาร์ดแวร์ของตัวเอง การย้ายไปอีกยี่ห้อจึงเท่ากับเขียนโปรแกรมใหม่เป็นส่วนใหญ่
Mitsubishi ซีรีส์ Q ยังหาซื้อได้ไหม
ซีรีส์ Q ยังอยู่บนเว็บไซต์ของ Mitsubishi แต่มีการประกาศวันเลิกผลิตเป็นรายรุ่นแล้ว โดยเฉพาะโมดูล CPU ก่อนเพิ่มหรือเปลี่ยนอุปกรณ์ซีรีส์ Q ให้ยืนยันสถานะการผลิตและรุ่นทดแทนที่แนะนำคือ iQ-R กับช่องทางขายในประเทศไทย
PLC ย่อมาจากอะไร
ย่อมาจาก Programmable Logic Controller ในภาษาญี่ปุ่นมักเรียกว่า puroguramaburu kontorora (programmable controller) บางผู้ผลิตใช้ชื่ออื่น เช่น Omron เรียกซีรีส์ NJ/NX ว่า Machine Automation Controller
ถ้าจะเริ่มเรียน PLC ควรเริ่มจากยี่ห้อไหน
เริ่มจากยี่ห้อที่โรงงานของคุณหรือลูกค้าหลักใช้อยู่ จะได้นำสิ่งที่เรียนไปใช้ได้ทันที ทุกยี่ห้อรองรับ Ladder และ ST เมื่อเข้าใจพื้นฐานของยี่ห้อหนึ่งแล้ว ยี่ห้ออื่นก็เรียนตามได้ง่ายขึ้น
แหล่งอ้างอิง
หน้าของผู้ผลิตและเครือข่ายตรวจเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2026 ส่วน Technical Bulletin ของ Mitsubishi และประกาศของยุโรป หน้า KV-XLE02 ของ Keyence และข่าวประชาสัมพันธ์ของ Siemens ตรวจซ้ำเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2026
- ไลน์อัป MELSEC ซอฟต์แวร์ และรุ่นที่เลิกผลิตของ Mitsubishi Electric: Mitsubishi Electric FA, "Sequencer MELSEC" (ภาษาญี่ปุ่น); MELSEC iQ-R Series (ภาษาญี่ปุ่น); MELSEC iQ-F Series (ภาษาญี่ปุ่น); MELSOFT GX Works3 (ภาษาญี่ปุ่น); MELSEC-Q รุ่นที่เลิกผลิตและรุ่นทดแทน (ภาษาญี่ปุ่น); MELSEC-L รุ่นที่เลิกผลิตและรุ่นทดแทน (ภาษาญี่ปุ่น); Mitsubishi Electric FA FAQ, PLC ที่ GX Works2 รองรับ (ภาษาญี่ปุ่น)
- การเลิกผลิต CPU ซีรีส์ Q (ภาษาอังกฤษ): Mitsubishi Electric Technical Bulletin FA-A-0418-A; Mitsubishi Electric Europe, ประกาศ End-of-life ของ QnUDCPU
- Keyence KV Series: Keyence, "KV-X Series" (ภาษาญี่ปุ่น); Keyence, "KV-8000 Series" (ภาษาญี่ปุ่น); Keyence, ยูนิต Ethernet KV-XLE02; Keyence, "Business Model and Strengths" (ภาษาญี่ปุ่น)
- Omron SYSMAC: OMRON, "Machine Automation Controllers"; OMRON, "Sysmac Studio"; Omron Industrial Automation, "Programmable Controllers" (ภาษาญี่ปุ่น); Omron, "Sysmac Studio features" (ภาษาญี่ปุ่น); Omron FAQ, เวอร์ชัน CX-Programmer สำหรับ CP2E/CP1 (ภาษาญี่ปุ่น)
- Siemens SIMATIC: Siemens, "SIMATIC Controllers"; Siemens, "SIMATIC S7-1500"; Siemens, "STEP 7 (TIA Portal)"; Siemens press release, 16 เมษายน 2024; Siemens Blog, "The Simatic S7 product family is getting upgrades" (22 สิงหาคม 2023); ประกาศ Phase-out ของ S7-300/ET 200M (เผยแพร่โดย Conrad Automation)
- ผู้ผลิตรายอื่น: Rockwell Automation, "CompactLogix 5380"; Beckhoff, "TwinCAT"; Fuji Electric, "SX-Programmer Expert (D300win)" (ภาษาญี่ปุ่น); Panasonic FAQ, ความต่างระหว่าง FPWIN GR7 กับ FPWIN Pro7 (ภาษาญี่ปุ่น)
- เครือข่าย: CC-Link Partner Association, "CC-Link IE TSN" (ภาษาญี่ปุ่น); EtherCAT Technology Group, "EtherCAT Technology"; ODVA, "EtherNet/IP"; PROFIBUS & PROFINET International
บทความต้นฉบับภาษาญี่ปุ่นคู่มือนี้เรียบเรียงจากบทความของ MONOSCOPE ที่เขียนสำหรับผู้อ่านในญี่ปุ่น: PLCメーカー比較｜三菱電機・キーエンス・オムロン・シーメンスの選び方
เกี่ยวกับบรรณาธิการ
บรรณาธิการ MONOSCOPEFOUNDER & EDITORทำงานกับผู้ผลิตอุปกรณ์โรงงานและบริษัทวิศวกรรมโรงงานราว 10 ปี ดูแลการเสนอ ออกแบบ และทดสอบเดินเครื่องอุปกรณ์ ก่อนผันตัวมาทำการตลาดออนไลน์ ปัจจุบันเป็นที่ปรึกษาเว็บไซต์ให้ผู้ผลิตแบบ B2B ช่วยให้บริษัทอธิบายผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีของตนได้ชัดเจน ถือใบอนุญาตระดับชาติของญี่ปุ่นด้านผู้จัดการพลังงาน (Energy Manager) และวิศวกรไฟฟ้าหัวหน้าระดับ 3
ดูแลบล็อกด้านวิศวกรรมตั้งแต่ปี 2017 (กว่า 500 บทความ) และช่อง YouTube ภาษาญี่ปุ่นที่มีผู้ติดตามราว 20,000 คน คู่มือทุกเรื่องเขียนจากมุมมองหน้างานในญี่ปุ่น และตรวจสอบกับมาตรฐานที่อ้างอิง
