Mitsubishi, Keyence, Omron, Siemens PLC Karşılaştırması
Japon bir üreticiden yeni bir makine geliyor. Panonun içinde Mitsubishi MELSEC bir PLC var, çizimlerde buna "sequencer" (Japonca: shikensa) deniyor, sizin fabrika standardınız ise Siemens ya da Allen-Bradley. Ya da Japonya'dan bir hat sipariş etmek üzeresiniz ve üretici hangi denetleyiciyi istediğinizi soruyor. Her iki durumda da soru aynı: PLC markası seçtiğinizde aslında neyi seçmiş oluyorsunuz?
Kısa cevap: PLC üreticisi seçmek; bir yazılım paketini, bir endüstriyel ağı, o ağa bağlanabilen cihazları ve o sistemi programlayıp onarabilen insanları birlikte seçmek demektir. CPU performansı bu bütünün yanında daha az önemlidir. Kararı genellikle şu sorular belirler: mevcut hatlarınız ve müşterileriniz hangi markayı kullanıyor, servolarınız ve sensörleriniz hangi ağ üzerinden konuşuyor, programı kim yazacak ve kim bakım yapacak?
Bu rehber üçü Japon, biri Alman dört büyük PLC üreticisini karşılaştırır: Mitsubishi Electric, Keyence, Omron ve Siemens. Güncel seriler, programlama yazılımı, ağlar ve diller her üreticinin Ekim 2026 itibarıyla resmî bilgilerine dayanır. Ardından seçimde bakılacak altı kriter, üç kurgusal senaryo, adım adım bir süreç, Türkiye'ye özgü kısa bir standart/mevzuat notu ve Japon makine üreticisine gönderebileceğiniz bir soru listesi gelir.
İçindekiler
- Marka Neden CPU'dan Daha Önemli?
- Mitsubishi, Keyence, Omron ve Siemens'e Tek Bakışta
- Dört Üretici: Güncel Seriler ve Bilinmesi Gerekenler
- Ağlar ve Diller: Markaların Gerçekten Ayrıştığı Yer
- PLC Üreticisi Seçerken 6 Kriter
- Örnek Senaryolar: 6 Kriteri Uygulamak
- Seçim Nasıl Yürütülür: 6 Adım
- Türkiye'de Dikkat Edilecekler: Standart ve Mevzuat
- Japon Makine Üreticisine Sorulacak Sorular
- Bu Rehberin Sınırları
- SSS
- Kaynaklar
Marka Neden CPU'dan Daha Önemli?
PLC (programlanabilir lojik denetleyici), sensör ve şalterlerden gelen sinyalleri alır ve programına göre motorları ile valfleri sürer. Bütün markalar temelde aynı şekilde çalışır: girişleri okur, mantığı işler, çıkışları yazar ve bu tarama (scan) döngüsünü yüksek hızda tekrarlar.
Üreticiler arasındaki fark, PLC ile birlikte "kilitlenen" her şeydedir. Bir marka seçtiğinizde programlama yazılımını, ağı, uyumlu cihaz yelpazesini, o platformu bilen mühendisleri ve yedek parçaya ne kadar kolay ulaşacağınızı da büyük ölçüde seçmiş olursunuz.
Kararı CPU performansından çok çevresindeki ekosistem belirler.
Hangi etkenin daha ağır bastığı fabrikanın ölçeğine ve makinenin nereye gönderileceğine göre değişir.
PLC programlama dilleri için uluslararası standart IEC 61131-3'tür. Standart, ladder diyagramı (LD) ve yapılandırılmış metin (ST) dahil beş dil tanımlar ve büyük üreticilerin hepsi yazılımlarının bu standarda uygun olduğunu belirtir.
Standarda uygunluk, bir programı bir markadan diğerine taşıyabileceğiniz anlamına gelmez. Her yazılım paketinin kendi proje formatı, komut yazım biçimi ve donanım yapılandırma yöntemi vardır; bu yüzden marka değiştirmek fiilen programı baştan yazmak demektir. Mevcut ekipmanla uyumun bu kadar ağır basmasının nedeni de bu geçiş maliyetidir.
Mitsubishi, Keyence, Omron ve Siemens'e Tek Bakışta
Aşağıdaki tablo, her üreticinin güncel serilerini, yazılımını, standart ağlarını ve dillerini Ekim 2026 itibarıyla resmî web sitelerindeki bilgilere göre listeler.
Her üretici serisini kendi yazılımı ve kendi ağıyla eşleştirir.
MONOSCOPE tarafından her üreticinin resmî web sitesinden özetlenmiştir. Desteklenen ağlar ve diller modele göre değişir; karar vermeden önce katalog ve kılavuzları kontrol edin.
Kararı belirleyen noktalara indirgenmiş hâliyle dört üretici şöyle karşılaştırılır:
| Mitsubishi Electric | Keyence | Omron | Siemens | |
|---|---|---|---|---|
| Marka | MELSEC | KV Serisi | SYSMAC | SIMATIC |
| Başlıca güncel seriler | iQ-R, iQ-F | KV-X, KV-8000 | NJ, NX | S7-1500, S7-1200 G2 |
| Yazılım | GX Works3 | KV STUDIO | Sysmac Studio | TIA Portal |
| Ana ağ | CC-Link IE | EtherNet/IP, EtherCAT | EtherCAT, EtherNet/IP | PROFINET |
| Kısa listeye sık girdiği durum | Mevcut hatlar zaten MELSEC ile çalışıyor | Makine arızalarının nedenini izlemek öncelikli | Çok eksenli bir makine tek yazılım ortamında kurulmak isteniyor | Müşterinin kurumsal standardı SIMATIC |
Dördü de büyük sistemler için bir hatta, kompakt uygulamalar için bir hatta sahiptir ve dördü de hem ladder'ı hem ST'yi destekler. Gerçek farklar standart ağda ve yazılımdadır. Mitsubishi CC-Link IE, Omron EtherCAT, Siemens ise PROFINET üzerine kuruludur; Keyence ise KV-X'e hem EtherNet/IP'yi hem EtherCAT'i dahili olarak koyar.
Bir sonraki şekil, her üreticinin güçlü yanlarının hangi durumlarda öne çıktığını gösterir. Bunu bir sıralama olarak değil, "bir markanın hangi koşullarda sık sık kısa listeye girdiği" olarak okuyun.
Dördü de geniş bir uygulama yelpazesini kapsar ve sıkça bu senaryoların dışında da seçilir.
MONOSCOPE'un derlediği genel eğilimlerdir; hiçbir üreticinin sıralaması değildir.
Dört Üretici: Güncel Seriler ve Bilinmesi Gerekenler
Bu bölümde her üreticinin güncel serisi, yazılımı ve ağ yaklaşımı ele alınır. Sahada eski ve üretimden kalkmış seriler çoğu zaman güncel olanlarla yan yana durduğu için hangisinin hangisi olduğu da belirtilir.
Mitsubishi Electric MELSEC
Mitsubishi Electric PLC'lerini MELSEC serisi adıyla satar. Japonya'da şirket bunlara "sequencer" (shikensa) der; bu sözcüğü Japonca çizimlerde, parça listelerinde ve kılavuzlarda görürsünüz ve anlamı PLC'dir. Mitsubishi'nin resmî sitesi, yeni neslin çekirdeği olan iQ-R serisini ve kompakt iQ-F serisini, eski Q, L ve F serileriyle birlikte listeler. QS/WS güvenlik denetleyicileri ve uzun yıllardır kullanılan A serisi üretimi sona ermiş ürünler olarak sınıflandırılmıştır.
iQ-R modüler (yapı taşı) bir sistemdir: modülleri bir taban ünitesine takarsınız ve standart PLC CPU'sunun yanında hareket (motion) CPU'ları ile C dili denetleyicileri de seçebilirsiniz. iQ-F ise güç kaynağını, CPU'yu, giriş/çıkışı, Ethernet'i ve SD kart yuvasını tek gövdede birleştiren hepsi bir arada bir ünitedir; yüksek hızlı sayıcılar ve pozisyonlama işlevi dahilidir.
Yazılım nesle göre ayrılır: iQ-R ve iQ-F için GX Works3, Q, L ve F serileri için GX Works2. GX Works3, IEC 61131-3'e uygundur ve modüler, yapılandırılmış programlamayı destekler. Mitsubishi'nin ana ağları CC-Link IE TSN ve CC-Link IE Field'dır. CC-Link IE TSN, zaman senkronizasyonu ve bant genişliği çizelgelemesi için TSN (Time-Sensitive Networking) teknolojisini kullanır; CC-Link Partner Association (CLPA) bunu açık bir standart olarak destekler.
Japon ekipmanınızda Q veya L serisi bir PLC çalışıyorsa üretimden kalkış tarihlerini kontrol edin. İki seri de Mitsubishi'nin sitesinde duruyor, ancak üretimin sona ermesi model model, ağırlıklı olarak CPU modülleri için duyurulmuştur. Mitsubishi'nin Japonca üretimi sona eren ürünler listesine ve FA-A-0418-A numaralı teknik bültenine göre Q serisi Universal modellerinden bazıları (Q03UDCPU ve Q06UDHCPU gibi) 30 Eylül 2026'da sipariş almayı bıraktı, 30 Ekim 2026'da üretimi bitiriyor ve 31 Ekim 2033'e kadar onarılacak. Q03UDVCPU gibi modellerin üretiminin 2029'da sona ermesi planlanıyor. L02CPU, L06CPU ve L26CPU dahil L serisi CPU'ların üretiminin 29 Ekim 2027'de bitmesi planlanıyor. Mitsubishi, önerilen yerine geçen modeller arasında iQ-R CPU'larını gösteriyor.
Tarihler bölgeye göre farklı olabilir: aynı Q serisi CPU'lar için yayımlanan bir Avrupa üretim sonu bildirimi daha erken bir son sipariş tarihi veriyor. Tedarik kanalınız için geçerli tarihleri yerel Mitsubishi Electric temsilciliğinden veya distribütörünüzden teyit edin.
Keyence KV Serisi
Keyence'in PLC'leri KV Serisi'dir ve güncel ana modeller KV-X ile KV-8000'dir. KV-X dört çekirdekli bir CPU kullanır ve Keyence, tarama süresinin önceki nesle göre yaklaşık 7,8 kat daha hızlı olduğunu belirtir. CPU yelpazesinde, desteklediği eksen sayısı farklı olan KV-X550, X530 ve X520 ile EtherCAT içermeyen KV-X500 bulunur.
KV-X'te EtherNet/IP ve EtherCAT dahilidir ve OPC UA (cihazları BT sistemlerine bağlayan bir standart) de standart olarak desteklenir. CC-Link IE Field ve PROFINET'e KV-XLE02 Ethernet ünitesi üzerinden bağlanır. KV-8000'de EtherNet/IP dahilidir; EtherCAT, PROFINET ve CC-Link IE Field'a KV-XLE02 gibi ünitelerle ulaşılır.
Yazılım KV STUDIO'dur ve ladder ile IEC 61131-3 uyumlu ST'yi destekler. KV-8000 için Keyence ayrıca genişletilmiş ladder, KV Script ve mnemonic'i de programlama dilleri arasında sayar. Keyence, devreye alma ve bakım süresini kısaltan özellikleri öne çıkarır; örneğin arıza öncesi ve sonrasındaki makine davranışını kaydedip yeniden oynatan drive recorder işlevi gibi.
Keyence ayrıca farklı bir satış modeli kullanır. Şirket, dünya genelinde distribütörsüz doğrudan satış yaptığını belirtir; yani satın alma ve teknik sorular Keyence satış temsilcinize gider. Fabrikanız otomasyon parçalarını birkaç üreticiden tek bir distribütör veya ticaret şirketi üzerinden alıyorsa, Keyence parçalarının sipariş sürecinize nasıl oturacağını erkenden kontrol edin.
Omron SYSMAC
Omron'un denetleyicileri SYSMAC markasını taşır; güncel çekirdek, Omron'un makine otomasyon denetleyicisi (machine automation controller) dediği NJ/NX serisidir. NJ (NJ5/NJ3/NJ1) modüler bir denetleyicidir; NX hattında NX7, NX5, NX1 ve kompakt NX1P bulunur. Bağlanabilen EtherCAT slave sayısı ve senkronize edilebilen eksen sayısı modele göre değişir. NJ/NX denetleyicilerinde EtherCAT ve EtherNet/IP portları standarttır, bazı modeller OPC UA'yı da destekler.
Yazılım Sysmac Studio'dur. Denetleyicinin ötesinde servoları, invertörleri, HMI'ları, görüntü sensörlerini ve güvenlik cihazlarını tek ortamda yapılandırır ve programlar. IEC 61131-3'e uygundur; ladder, ST ve fonksiyon bloklarını destekler, hareket komutları ise PLCopen (hareket kontrolünü standartlaştıran kuruluş) şartnamelerine dayanır.
Kompakt CP serisi (CP2E gibi), CX-One paketinin içinde yer alan eski yazılım CX-Programmer'ı kullanır. Hangi Omron ailesini standart yapacağınıza karar verirken bu ayrımı aklınızda tutun.
Siemens SIMATIC
Alman üretici Siemens denetleyicilerini SIMATIC markasıyla satar. Güncel çekirdek, yüksek performanslı S7-1500 ile temel otomasyon için S7-1200 G2'dir. Siemens ayrıca ET 200SP CPU gibi dağıtık denetleyiciler, yedekli (redundant) S7-1500 R/H, endüstriyel PC'lerde çalışan yazılım denetleyicileri ve sanal PLC S7-1500V sunar. Siemens, S7-1200 G2'yi Nisan 2024'te on yıl sonraki ilk yeni denetleyici nesli olarak duyurdu ve sevkiyatı 2024 kışından itibaren planladı.
Her S7-1500 CPU'sunda hareket kontrolü ve PROFINET dahilidir. Desteklenen diller LAD (ladder), FBD, SCL (ST'ye eşdeğer), GRAPH (SFC'ye eşdeğer) ve STL'dir. Yazılım TIA Portal'dır. PLC programlama aracı STEP 7, tüm SIMATIC denetleyici nesillerini kapsayan Professional ve daha az işlevli, daha düşük maliyetli Basic sürümleriyle gelir. Güvenlik programlama araçları STEP 7 arayüzüne entegredir ve Siemens denetleyicilerin, HMI'ların ve sürücülerin tek projede yönetilmesini öne çıkarır.
Siemens'in eski donanımına da dikkat edin. Siemens, uzun yıllardır kullanılan S7-300'ün kademeli olarak üretimden çıkarılacağını Ekim 2023'te duyurdu ve yeni ürün olarak yaklaşık iki yıl daha sipariş edilebileceğini, ardından yedek parça statüsüne geçileceğini söyledi. Bir distribütörün yeniden yayımladığı bildirime göre yeni ürün siparişleri 1 Ekim 2025'te sona erdi ve yedek parça en az 1 Ekim 2033'e kadar tedarik edilecek. Siemens'in kendi ürün sayfası da S7-300'ün 2033'e kadar temin edilebileceğini belirtiyor. Fabrikanızdaki ithal bir ekipman hâlâ S7-300 ile çalışıyorsa, yükseltmeyi bu yedek parça son tarihine göre planlayın.
Karşılaşabileceğiniz Diğer PLC Üreticileri
Dünyada başka birçok üretici de kullanılıyor. Kuzey Amerika'daki tesis standartlarına, müşteri standartlarına, PC tabanlı kontrole veya mevcut ekipmanın geçmişine bağlı olarak aşağıdakiler sık sık gündeme gelir.
Müşteri standartları veya ekipmanın gideceği yer de bu üreticileri zorunlu kılabilir.
Yalnızca örneklerdir. Panasonic, FPWIN GR7 ile FPWIN Pro7 arasında program uyumluluğu olmadığını belirtir.
Ağlar ve Diller: Markaların Gerçekten Ayrıştığı Yer
Karşılaştırma tablosunda görüldüğü gibi markalar en çok endüstriyel ağda ayrışır. PLC nadiren tek başına çalışır: servo sürücülere, uzak G/Ç'ye, HMI'lara ve robot denetleyicilerine bir ağ üzerinden bağlanarak makineyi oluşturur.
Standartlar açıktır, ancak hangisinin dahili olacağına her üretici kendisi karar verir.
Ağ ünitesi veya ağ geçidi eklemek, bazı durumlarda PLC'yi dahili olmayan bir ağa bağlayabilir. Desteği model bazında kontrol edin.
Ağ önemlidir, çünkü hangi cihazları bağlayabileceğinizi belirler. Mühendisler çoğu zaman işi tersten yapar: önce tercih ettikleri servoların, robotların ve sensörlerin hangi ağı desteklediğine bakar, sonra PLC'yi seçer.
Dillere gelince, her üretici ladder ve ST'yi destekler; ancak hepsi IEC 61131-3'ün beş dilini aynı şekilde desteklemez. Siemens beş dilin karşılığını SCL ve GRAPH gibi kendi adlarıyla sunar; Fuji Electric ve Panasonic'in FPWIN Pro7'si ise beş dili açıkça destekler. Keyence'in KV Script'i gibi, kendi söz dizimini ekleyenler de vardır.
Ladder diyagramı bile evrensel değildir. Komut gösterimi ve cihaz (bellek alanı) adları üreticiye göre değişir. Ladder'ı akıcı okuyan bir mühendis bile başka bir üreticinin yazılımına alışmak için zamana ihtiyaç duyar; bunu planlarken hesaba katın.
PLC Üreticisi Seçerken 6 Kriter
Yukarıdaki farklara dayanarak, bir üretici seçerken veya Japon makine üreticisinin önerdiği markayı kabul edip etmeyeceğinize karar verirken kontrol edeceğiniz altı kriter var. Hangisinin önce geleceği şirketinize ve makineye göre değişir.
Katalogdaki özellik tablosunda yer almayan kriterler, kurulumdan sonraki iş yükünü belirleyenlerdir.
1. Mevcut Ekipman ve Müşteri Standartları
En büyük etkiyi mevcut ekipmanla uyum yapar. Bir fabrikadaki hatlar tek üreticiyi kullandığında yedek parçaları paylaşmak, bakım personelini eğitmek ve programları yeniden kullanmak kolaylaşır. Otomotiv gibi sektörlerde siparişi veren fabrika, makine şartnamesinde PLC üreticisini ve ağı belirtebilir.
Makine üreticileri ve sistem entegratörleri çoğu zaman her müşterinin şartnamesine uymak için birkaç üreticiyi birden desteklemek zorundadır. Bu yüzden çıkış noktası yalnızca üreticinin tercihi değil, müşterinin standardıdır. Fabrikanızın bir standardı varsa, üretici bunu planlayabilsin diye şartnameye yazın.
2. Ağ ve Cihaz Uyumu
Çok eksenli servoları, robotları ve görüntü sistemlerini birleştiren makinelerde ağı seçmek neredeyse PLC'yi seçmekle aynı anlama gelir. Aynı üreticinin cihazları genellikle tek yazılım paketinde yapılandırılabilir; başka üreticilerin cihazlarını karıştırdığınızda ise o cihazların desteklediği ağlar kısıt olur.
Kontrol panosu tasarımında ağ türü kablolamayı, kabloları ve modül yapılandırmasını değiştirir. Çevre cihaz modelleri belli olduğunda desteklenen ağlarını listeleyip çapraz kontrol edin; böylece sonradan modül eklemek zorunda kalmazsınız.
3. Yerel Temin ve Destek
Ekipman yurt dışına gönderiliyorsa veya bir hat başka bir ülkedeki fabrikaya kopyalanıyorsa iki soru sorun: parçalar yerelde alınabiliyor mu ve yerel dilde konuşabileceğiniz biri var mı?
Avrupa'da PROFINET'in, Kuzey Amerika'da EtherNet/IP'nin yaygın olduğu sık söylenir. Pratikte bu müşteriye ve tesise göre değişir; bu yüzden her tesisin gerçekte hangi ağı kullandığını teyit edin.
Yerel servis firmalarının markayı tanıyıp tanımaması da devreye almadan sonra sorunların ne kadar hızlı çözüleceğini etkiler. Gideceği ülkede arızalara kimin bakacağını baştan belirleyin.
4. Yazılımın Kullanılabilirliği ve Lisanslama
Mühendisler her gün programlama yazılımının içinde çalışır ve üreticilerin programlama, hata ayıklama, simülasyon ve ekip içi iş paylaşımı yaklaşımları farklıdır. En güvenilir karşılaştırma, yazılımı kullanacak mühendislerin deneme sürümlerini denemesi veya uygulamalı eğitimlere katılmasıdır.
Lisans modelini de kontrol edin. Omron'un Sysmac Studio'su ve Siemens'in STEP 7'si gibi bazı paketler, işlevlere veya kullanıcı sayısına göre birkaç sürüm hâlinde gelir. Bütçe sonradan yetmez hâle gelmesin diye, karar vermeden önce ihtiyacınız olan lisans adedi ve yenileme maliyeti için teklif alın.
5. Mühendislik Becerisi ve Eğitim
Mühendisler kurulumdan çok sonra da değişiklik ve arıza giderme için PLC programını düzenlemeye devam eder. Bakım personeliniz, entegratörünüz veya yerel servis firmalarınız markayı zaten biliyorsa gece vardiyasındaki duruşlarla başa çıkmak kolaylaşır.
Yeni bir marka benimserseniz eğitim kurslarına, eğitim ekipmanına ve kılavuzlara zaman ayırmayı plana ekleyin. Üreticinin veya distribütörün teknik ekibinin ve saha uygulama mühendislerinin (FAE) ne kadar destek vereceği de karşılaştırmanın parçasıdır.
6. Ürün Yaşam Döngüsü ve Parça Temini
Fabrika ekipmanları sıklıkla 10 veya 20 yıl çalışır ve bu süre içinde PLC modelinin üretimi büyük olasılıkla sona erer. Siemens'in S7-300 için yaptığı gibi birçok üretici satış bittikten sonra bir süre yedek parça tedarik etmeye devam eder, ancak bu süre modele göre değişir.
Seçim aşamasında serinin piyasaya çıkalı ne kadar olduğunu ve halef model için geçiş araçlarının ve prosedürlerinin bulunup bulunmadığını kontrol edin. Mevcut ekipman için her üreticinin yayımladığı üretim sonu bildirimlerini düzenli aralıklarla kontrol etmek işe yarar.
Örnek Senaryolar: 6 Kriteri Uygulamak
Aşağıdaki üç senaryo kurgusaldır. Gerçek şirketleri veya projeleri anlatmazlar; yalnızca altı kriterin nasıl işlediğini gösterirler.
"PLC seçmek", duruma göre önce farklı şeylerin kontrol edilmesi anlamına gelir.
Tüm örnekler kurgusaldır ve gerçek seçim sonuçlarını temsil etmez.
A senaryosunda mevcut hatlarla aynı markayı seçmek bakım işini en çok azaltan etkendir. Ancak mevcut model üretimden kalkmaya yakınsa, aynı üreticinin halef serisine geçmek daha doğru karar olabilir.
B senaryosunda soruyu genellikle müşterinin şartnamesi çözer ve üretici, normalde kullanmadığı bir marka olsa bile buna uymak zorundadır. Eğitim süresini planlayın ve yerel destek muhatabını erkenden belirleyin. Müşteri sizseniz, standardınızı şartnameye yazmanın nedeni budur.
C senaryosunda önce cihazları ve ağı belirler, ardından adayları hangi yazılımın bunları en iyi yönettiğine göre daraltırsınız.
Seçim Nasıl Yürütülür: 6 Adım
Katalog karşılaştırmasıyla değil, kısıtlarınızla başlayın.
Kısıtlarla başlayın; uygulamalı denemeyle ve fabrika standardınızı güncelleyerek bitirin.
Küçük makinelerde 01–03. adımlar kısa sürede birlikte yapılabilir.
4. adımda üreticinin teknik ekibiyle, distribütörlerle veya ticaret şirketleriyle ve şirketinizde ekipman standartlarını yöneten birimle konuşun. Üretim durumu, halef modeller ve lisans fiyatları değişir; bu yüzden en güncel bilgiyi mutlaka satış kanalından teyit edin. Bu makale Ekim 2026 itibarıyla resmî bilgileri özetler ve bu kontrolün yerini tutmaz.
Üreticiyi neden seçtiğinizi yazılı olarak kaydedin. Yıllar sonra ekipmanı yenileyen kişi gerekçeyi görebilirse bir sonraki karar çok daha kolay olur.
Türkiye'de Dikkat Edilecekler: Standart ve Mevzuat
PLC donanımı için IEC 61131 serisi temel referanstır. TSE kataloğunda bu serinin TS EN 61131-2 (cihaz özellikleri ve deneyler) ve TS EN 61131-5 (haberleşme) gibi bölümleri yer alır. Programlama dillerini tanımlayan 61131-3'ün TSE karşılığını ise kataloğdan ayrıca kontrol edin; üreticilerin dokümanlarında çoğunlukla "IEC 61131-3" olarak geçer. Yukarıda belirtildiği gibi, bu standarda uyum programların markalar arasında taşınabileceği anlamına gelmez.
Japonya'dan gelen bir makine Türkiye'de piyasaya sunulacaksa Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) kapsamında CE işaretleme ve uygunluk dosyası konusu gündeme gelir. PLC'nin güvenlik işlevleri kullanılıyorsa, bu işlevlerin makine üreticisinin dosyasında nasıl yer aldığını sorun. İşyerinde ise 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, işverenin ekipmanın yapılan işe uygun olmasını sağlamasını ister.
Pratik sonuç: PLC programında yapılacak değişikliklerin, makinenin güvenlik işlevlerini etkileyebileceği için kayıt altına alınması ve yetkilendirilmiş kişilerce yapılması gerekir. Bu bölüm genel bir bilgidir, hukuki veya sertifikasyon danışmanlığı değildir; kapsam için İSG uzmanınıza ve ilgili uygunluk değerlendirme kuruluşuna danışın.
Japon Makine Üreticisine Sorulacak Sorular
Japonya'daki bir üretici makine için teklif verdiğinde, bu sorular tasarım kesinleşmeden önce PLC kararını açığa çıkarır. Bunları teklif talebinize (RFQ) veya açılış toplantısı gündemine kopyalayabilirsiniz.
- Hangi PLC üreticisini, serisini ve CPU modelini kullanmayı planlıyorsunuz? Model güncel mi ve üretimden kalkışı duyurulmuş mu?
- Makineyi bunun yerine bizim standart PLC'mizle (üretici ve seri) yapabilir misiniz? Bu fiyatı ve teslim süresini nasıl değiştirir?
- PLC; servolara, uzak G/Ç'ye, HMI'lara ve robotlara hangi ağ ile bağlanıyor? Fabrikamızın ağına bağlanabiliyor mu ve bunun için ek ünite veya ağ geçidi gerekiyor mu?
- Program hangi yazılım ve sürümle yazıldı? Tam proje dosyasını, İngilizce yorum satırlarıyla birlikte teslim edecek misiniz?
- Hangi yedek parçaları stokta tutmamızı öneriyorsunuz ve bunları ülkemizde yerelden satın alabilir miyiz?
- Devreye almadan sonra arıza gidermeyi kim üstlenecek: sizin ekibiniz, PLC üreticisinin yerel ofisi veya yerel bir iş ortağı?
- CE uygunluk beyanı, güvenlik fonksiyonlarının doğrulama belgeleri ve kullanım kılavuzu hangi dilde ve hangi kapsamda teslim edilecek?
- PLC'nin üretimi sona ererse halef model nedir ve geçiş ne kadar yeniden çalışma gerektirir?
PLC Markasını Kabul Etmeden Önce Hızlı Kontrol Listesi
- PLC üreticisi ve serisi fabrika standardınızla uyumlu, ya da istisna onaylanmış
- Ağ, mevcut fabrika ekipmanıyla ve makinedeki cihazlarla karşılaştırılarak kontrol edildi
- Programlama yazılımı lisansları hazır; doğru sürüm ve lisans adedi var
- Programı sürdürebilecek mühendisler şirket içinde veya yerel bir entegratörde mevcut
- Ülkenizde yerel parça temini ve destek muhatabı teyit edildi
- CPU'nun ve ana modüllerin üretimden kalkış durumu bölgeniz için teyit edildi
- Program kaynak dosyası, yorumlar ve kılavuzlar teslimat kapsamında
Bu Rehberin Sınırları
- Seri, yazılım ve ağ bilgileri, her üreticinin resmî web sitelerini Ekim 2026 itibarıyla özetler. Destek modele göre değişir; katalogları ve kılavuzları kontrol edin.
- Mitsubishi Q ve L serileri için üretim sonu tarihleri Mitsubishi'nin Japonya'daki bilgilerinden alınmıştır. Diğer bölgelerdeki tarihler farklı olabilir; Türkiye için geçerli tarihleri yerel kanaldan teyit edin.
- "Kısa listeye sık girdiği durum" senaryoları genel eğilimlerdir; bir sıralama veya tavsiye değildir.
- Standart ve mevzuat notları genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel metinleri TSE ve resmî mevzuat kaynaklarından kontrol edin.
- Hangi markanın en iyi olduğu fabrikanıza, makineye ve müşterilerinizin standartlarına bağlıdır.
SSS
PLC ile Sequencer (shikensa) Arasındaki Fark Nedir?
Fark yoktur. "Sequencer", Mitsubishi Electric'in Japonya'da PLC'leri için kullandığı addır ve Japon fabrikalarında iki sözcük sıklıkla birbirinin yerine kullanılır. Japonca bir çizimdeki "sequencer" bir PLC'dir.
Bir PLC Programı Başka Bir Markaya Dönüştürülebilir mi?
Doğrudan değil. İki üretici de IEC 61131-3'e uygun olsa bile her yazılım paketinin kendi proje formatı, komut yazım biçimi ve donanım yapılandırması vardır; bu yüzden başka bir markaya geçmek fiilen programı yeniden yazmak demektir.
Mitsubishi Q Serisi Hâlâ Temin Edilebiliyor mu?
Q serisi Mitsubishi'nin sitesinde hâlâ yer alıyor, ancak üretim sonu tarihleri model model, ağırlıklı olarak CPU modülleri için duyuruldu. Q serisi ekipmana ekleme veya değişim yapmadan önce üretim durumunu ve önerilen iQ-R yedeğini yerel satış kanalınızla teyit edin.
PLC'nin Açılımı Nedir?
Programmable Logic Controller; Türkçede programlanabilir lojik denetleyici denir. Japoncada çoğunlukla "puroguramaburu kontorora" (programlanabilir denetleyici) adıyla anılır. Bazı üreticiler farklı adlar kullanır: örneğin Omron, NJ/NX serisini makine otomasyon denetleyicisi olarak pazarlar.
Önce Hangi PLC Markasını Öğrenmeliyim?
Öğrendiklerinizi hemen uygulayabilmek için fabrikanızda veya ana müşterilerinizde kullanılan markadan başlayın. Her üretici ladder ve ST'yi destekler; bu yüzden bir markada temelleri öğrendikten sonra diğerlerine alışmak daha kolaydır.
Kaynaklar
Üretici ve ağ sayfaları 1 Ekim 2026'da kontrol edildi; Mitsubishi bülteni ve Avrupa bildirimi, Keyence KV-XLE02 sayfası ve Siemens basın bülteni 22 Ekim 2026'da yeniden kontrol edildi.
- Mitsubishi Electric MELSEC serisi, yazılım ve üretimi sona eren modeller: Mitsubishi Electric FA, "Sequencer MELSEC" (Japonca); MELSEC iQ-R Serisi (Japonca); MELSEC iQ-F Serisi (Japonca); MELSOFT GX Works3 (Japonca); MELSEC-Q üretimi sona eren modeller ve yedekleri (Japonca); MELSEC-L üretimi sona eren modeller ve yedekleri (Japonca); Mitsubishi Electric FA SSS, GX Works2'nin desteklediği PLC'ler (Japonca)
- Q serisi CPU üretim sonu (İngilizce): Mitsubishi Electric teknik bülteni FA-A-0418-A; Mitsubishi Electric Europe, QnUDCPU üretim sonu bildirimi
- Keyence KV Serisi: Keyence, "KV-X Serisi" (Japonca); Keyence, "KV-8000 Serisi" (Japonca); Keyence, KV-XLE02 Ethernet ünitesi; Keyence, "İş Modeli ve Güçlü Yönler" (Japonca)
- Omron SYSMAC: OMRON, "Machine Automation Controllers"; OMRON, "Sysmac Studio"; Omron Industrial Automation, "Programlanabilir Denetleyiciler" (Japonca); Omron, "Sysmac Studio özellikleri" (Japonca); Omron SSS, CP2E/CP1 için CX-Programmer sürümleri (Japonca)
- Siemens SIMATIC: Siemens, "SIMATIC Controllers"; Siemens, "SIMATIC S7-1500"; Siemens, "STEP 7 (TIA Portal)"; Siemens basın bülteni, 16 Nisan 2024; Siemens Blog, "The Simatic S7 product family is getting upgrades" (22 Ağustos 2023); S7-300/ET 200M üretimden çıkarma bildirimi (Conrad Automation tarafından yeniden yayımlanmıştır)
- Diğer üreticiler: Rockwell Automation, "CompactLogix 5380"; Beckhoff, "TwinCAT"; Fuji Electric, "SX-Programmer Expert (D300win)" (Japonca); Panasonic SSS, FPWIN GR7 ile FPWIN Pro7 arasındaki farklar (Japonca)
- Ağlar: CC-Link Partner Association, "CC-Link IE TSN" (Japonca); EtherCAT Technology Group, "EtherCAT Technology"; ODVA, "EtherNet/IP"; PROFIBUS & PROFINET International
- Türkiye mevzuatı: Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT); İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Japonca orijinal makaleBu rehber, Japonya’daki okurlar için yazılmış bir MONOSCOPE makalesinden uyarlanmıştır: PLCメーカー比較｜三菱電機・キーエンス・オムロン・シーメンスの選び方
Editör hakkında
MONOSCOPE editörüFOUNDER & EDITORBir tesis ekipmanı üreticisinde ve bir tesis mühendisliği firmasında yaklaşık on yıl boyunca ekipman teklifi, tasarımı ve devreye alma işlerinde çalıştıktan sonra dijital pazarlamaya geçti. Bugün B2B üreticilerine web danışmanlığı yapıyor ve ürünlerini ve teknolojilerini anlaşılır biçimde anlatmalarına yardımcı oluyor. Japonya’nın Enerji Yöneticisi (Energy Manager) ve Üçüncü Sınıf Baş Elektrik Mühendisi ulusal lisanslarına sahip.
2017’den beri bir mühendislik blogu (500’den fazla yazı) ve yaklaşık 20.000 abonesi olan Japonca bir YouTube kanalı yürütüyor. Her rehber Japon atölyesinin bakış açısıyla yazılır ve atıf yapılan standartlarla karşılaştırılır.
