ABD Japonya Gümrük Vergisi 2026: Oranlar ve Etkiler
Japon tedarikçinizin son teklifinde ABD gümrük vergisi için yeni bir satır var ve satış ekibi "ithalatçı (importer of record) kim olacak?" diye soruyor. Ya da Japon müşteriniz, Sakarya veya Kocaeli'ndeki tesisinizden sevk ettiğiniz her parça için menşe ülkeyi ve çelik içeriğini teyit etmenizi istiyor. Bu taleplerin kaynağı aynı: ABD'nin Japonya'ya yönelik gümrük politikası 2025'ten beri birkaç kez değişti ve Japon üreticiler tedarik zincirlerini buna göre yeniden düzenliyor.
Bu rehber, Eylül 2026 itibarıyla Japonya'dan ABD'ye yapılan ithalata hangi vergilerin uygulandığını, "MFN dahil %12,5" oranının nasıl işlediğini, hangi sektörlerin en çok etkilendiğini ve Japon üreticilerin nasıl karşılık verdiğini anlatır. Sonunda Japon karşı tarafa sorulacak soruların kontrol listesi ve uyarlayabileceğiniz kısa bir e-posta örneği yer alır.
Önemli: ABD gümrük kuralları hâlâ değişiyor. Bu yazı, Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmış bilgileri özetler; hukuki veya gümrük danışmanlığı değildir. Fiyat verip sevkiyat yapmadan önce her HTS kodu (ürünün ABD Armonize Tarife Cetvelindeki sınıfı) için güncel oranı gümrük müşavirinizle veya resmî CBP ve USTR kaynaklarıyla doğrulayın.
İçindekiler
- 2026'da Japonya'dan ABD'ye ithalatta gümrük vergileri: kısa özet
- 2025'ten beri Japonya'ya yönelik ABD kuralları nasıl değişti?
- %12,5 toplam oran nasıl hesaplanır?
- Hangi Japon sektörleri en çok etkileniyor?
- Tedarik zincirleri neden kayıyor: Çin riski ve ekonomik güvenlik
- Japon üreticiler nasıl karşılık veriyor?
- Japon müşteri ve tedarikçilerle çalışıyorsanız bu ne anlama geliyor?
- Kontrol listesi: Japon karşı tarafa ABD gümrük vergileri hakkında sorulacak sorular
- Bu yazının sınırları
- SSS: Japonya'dan ABD'ye ithalatta gümrük vergileri
- Kaynaklar
2026'da Japonya'dan ABD'ye ithalatta gümrük vergileri: kısa özet
2025'ten beri Japonya menşeli mallara uygulanan ABD vergileri dört farklı yasaya dayandı ve yasal dayanak her değiştiğinde oran da değişti. Eylül 2026 itibarıyla iki katman geçerlidir:
- 301. madde vergileri (çoğu ürün): 24 Temmuz 2026'dan beri Japonya'dan gelen çoğu mala, olağan en çok kayrılan ülke (MFN) vergisi dahil toplam %12,5 uygulanır. Olağan vergisi zaten %12,5 veya daha yüksek olan ürünlerde ek 301. madde vergisi alınmaz.
- 232. madde vergileri (belirli ürünler): Çelik, alüminyum, bakır, otomobil ve otomotiv parçaları ile diğer bazı ürün gruplarının kendi vergileri vardır. 301. madde bu ürünlere uygulanmaz.
2025'in "karşılıklı" (reciprocal) tarifeleri, yani Uluslararası Acil Durum Ekonomik Yetkileri Yasası'na (IEEPA) dayananlar, artık uygulanmıyor. ABD Yüksek Mahkemesi bunları 20 Şubat 2026'da hukuka aykırı buldu.
Yasal dayanak her değiştiğinde oranlar ve kapsanan ürünler de değişti.
JETRO yayınlarına ve ABD hükûmeti duyurularına dayanır. Oranlar Japonya'dan yapılan ithalat içindir.
2025'ten beri Japonya'ya yönelik ABD kuralları nasıl değişti?
2025'te karşılıklı tarifeler ve 232. madde vergileri
2025'teki vergiler iki gruba ayrılıyordu. Karşılıklı tarifeler IEEPA'ya dayanıyordu; ticaret açığı ve benzeri gerekçelerle her ülke için ek bir vergi oranı belirliyor ve Japonya'dan gelen çoğu mala uygulanıyordu.
232. madde (Section 232) vergileri ise 1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası'nın 232. maddesine dayanır. Ulusal güvenlik gerekçesiyle belirli ürünleri hedefler; Mart 2025'te çelik ve alüminyumla başladı, sonra otomobil ve otomotiv parçaları, bakır, kamyon, kereste ve diğer ürünlere genişledi. Farklı bir yasaya dayandığı için 2026'daki Yüksek Mahkeme kararı bu vergileri etkilemedi.
2025 ABD–Japonya anlaşması
Japonya ile ABD Temmuz 2025'te anlaşmaya vardı ve ABD Başkanı anlaşmayı uygulamak için 4 Eylül 2025'te bir başkanlık kararnamesi (executive order) imzaladı. Ana şartlar şunlardı:
- Japon mallarına uygulanan karşılıklı tarifeler, mevcut vergi dahil %15 ile sınırlandı. Mevcut vergisi zaten %15 veya üzeri olan ürünlere ek vergi uygulanmadı.
- Japon otomobil ve otomotiv parçalarına uygulanan 232. madde vergisi, mevcut vergi dahil %15'e indirildi.
- Sivil uçaklar ve uçak parçaları ek vergilerden muaf tutuldu.
Karşılığında Japonya, ABD'ye yaklaşık 550 milyar dolarlık yatırım yapmayı, ABD pirinci alımını artırmayı ve yılda yaklaşık 8 milyar dolarlık ABD tarım ürünü ve benzeri mal almayı taahhüt etti. Yatırımı Japonya Uluslararası İşbirliği Bankası (JBIC) gibi kamu bağlantılı kuruluşların sermaye, kredi ve kredi garantisiyle desteklemesi öngörülüyor; beklenen alanlar arasında enerji ve yapay zekâ altyapısı var.
Yüksek Mahkeme kararı ve IEEPA vergilerinin iadesi
ABD Yüksek Mahkemesi 20 Şubat 2026'da IEEPA'nın gümrük vergisi koymaya yetki vermediğine, dolayısıyla bu yasayla getirilen ek vergilerin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Japonya ve diğer ülkelere uygulanan karşılıklı tarifeler yasal dayanağını yitirdi ve Başkan aynı gün IEEPA vergilerinin durdurulacağını açıkladı.
Ödenmiş IEEPA vergilerinin iadesi başladı. Kural olarak iade, ithalatçıya (importer of record) yani vergiyi ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) idaresine ödeyen tarafa yapılır. Bir Japon şirketin ABD'deki iştiraki ithalatçıysa başvuruyu kendisi yapabilir. ABD'deki müşteri ithalatçıysa iade ona gelir ve Japon tedarikçi, iadenin fiyatlara nasıl yansıtılacağını sorabilir.
Verginin başta kime ait olacağını sözleşme şartları ve Incoterms belirler; bu yüzden satış ve finans ekipleri hangi tarafın ithalatçı olduğunu bilmelidir.
122. madde ek ücretinden 301. madde vergilerine
IEEPA vergileri durunca yönetim, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. maddesi uyarınca çoğu ithalata %10'luk bir ithalat ek ücreti (surcharge) getirdi. 122. madde ödemeler dengesi sorunları için geçici bir araçtır ve 150 günle sınırlıdır; bu yüzden ek ücret 24 Şubat'tan 24 Temmuz 2026'ya kadar sürdü.
Süre dolmadan hemen önce, 23 Temmuz 2026'da ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. maddesi uyarınca yeni vergilerin nihai kararını açıkladı. Vergiler Japonya'nın da aralarında olduğu 60 ülke ve bölgeyi kapsıyor; USTR bu ülkelerin zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatını yasaklamada yeterince adım atmadığını belirledi. Yeni vergiler 24 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi.
Japonya için 301. madde vergisi, olağan MFN vergisi artı 301. madde vergisi toplamı %12,5 olacak şekilde ayarlandı. Bir ürünün MFN vergisi zaten %12,5 veya daha yüksekse 301. madde vergisi uygulanmaz. Bu oran 2025 anlaşmasındaki %15 üst sınırdan düşüktür, ancak sonraki incelemeler veya mahkeme kararlarıyla yine değişebilir.
232. madde vergileri hâlâ uygulanıyor
232. madde vergileri Yüksek Mahkeme davasının dışında kaldı ve Eylül 2026 itibarıyla uygulanmaya devam ediyor. 232. maddenin kapsadığı ürünlere 301. madde vergisi uygulanmaz. JETRO'nun 27 Temmuz 2026 tarihli özetine göre:
- Japonya'dan otomobil ve otomotiv parçaları: ABD–Japonya anlaşması uyarınca mevcut vergi dahil %15.
- Çelik ve alüminyum ürünleri: genel olarak %50.
- Bakır ürünleri: ürüne bağlı olarak %25–50.
- Diğer 232. madde ürünleri: orta ve ağır kamyonlar, kereste ve ahşap ürünler, bazı yarı iletkenler ve patentli ilaçlar gibi.
Metal kuralları 2026'da birkaç kez güncellendi; türev ürünler ve bazı ekipman türleri farklı oranlara tabi olabilir. Kesin oranı her HTS kodu için kontrol edin.
Kısacası, karşılıklı tarifelerin sona ermesi Japon mallarındaki gümrük maliyetini ortadan kaldırmadı.
2025 anlaşması ile Eylül 2026 arasında çoğu ürün için yasal dayanak değişti.
JETRO yayınlarına dayanır. Güncel oranı her HTS kodu için resmî kaynaklardan doğrulayın.
%12,5 toplam oran nasıl hesaplanır?
%12,5 oranı MFN vergisini de içerdiği için ek maliyet, her ürünün HTS koduna bağlıdır. MFN vergisi %2,5 olan bir parçaya 10 puan eklenir; MFN vergisi %0 olan bir parçaya ise 12,5 puanın tamamı eklenir. Aşağıdaki kurgusal parçalar, aynı kuralın farklı sonuçlar verdiğini gösterir:
| Kurgusal parça (Japonya'da üretilmiş) | MFN vergisi | 301. madde vergisi | Toplam vergi |
|---|---|---|---|
| Parça A (örnek) | %0 | 12,5 puan | %12,5 |
| Parça B (örnek) | %2,5 | 10 puan | %12,5 |
| Parça C (örnek) | %14 | 0 | %14 (yalnızca MFN) |
| 232. maddenin kapsadığı çelik veya otomotiv parçası | — | Uygulanmaz | 232. madde oranı uygulanır |
Pratikte iki nokta daha önemlidir. Birincisi, oran tedarikçinin uyruğuna değil, ABD gümrük kurallarına göre belirlenen menşe ülkeye bağlıdır. Bir Japon şirketin Tayland'da veya Meksika'da ürettiği parça genellikle Japonya'nın oranına tabi olmaz. İkincisi, tedarikçinizin veya gümrük müşavirinin kullandığı HTS sınıflandırmasını kontrol edin: farklı bir kod hem MFN vergisini hem de 232. maddenin uygulanıp uygulanmadığını değiştirebilir.
Türkiye'de kullandığınız GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) ile ABD'deki HTS kodu aynı değildir. Armonize Sistemin ilk 6 hanesi ortaktır, sonraki haneler ülkeye göre ayrılır; bu yüzden ABD için ayrıca doğrulama gerekir.
Hangi Japon sektörleri en çok etkileniyor?
ABD, Japonya'nın en önemli ihracat pazarlarından biridir. Japonya Maliye Bakanlığı ticaret istatistiklerine göre Japonya'nın ABD'ye ihracatı 2025'te %4,1 düşerek 20,414 trilyon yene geriledi; toplam ihracat ise 110,448 trilyon yenle rekor kırdı. Toplamın yaklaşık %20'si ABD'ye gittiği için birkaç puanlık bir düşüş bile yüzlerce milyar yenden yaklaşık bir trilyon yene varan bir değişim anlamına gelir.
Otomobil ve otomotiv parçaları
En ağır darbeyi otomobil sektörü aldı. 2025'te ABD'ye otomobil ihracatı bir önceki yıla göre %11,4, otomotiv parçaları ihracatı %10,7 düştü. Toyota, ABD gümrük vergilerinin Mart 2026'da biten mali yılda faaliyet gelirini 1,38 trilyon yen azalttığını bildirdi.
Otomobil üreticileri maliyeti ABD'de fiyat artışı ve maliyet düşürme ile karşılıyor; yükün bir kısmı parça üreticilerine fiyat indirimi talebi olarak yansıyabilir. Otomobil üreticileri ABD için daha az araç üretirse Japonya'daki 1., 2. ve 3. kademe (Tier 1, Tier 2, Tier 3) tedarikçilerinin siparişleri düşer. ABD'ye hiç sevkiyat yapmayan küçük firmalar bile müşterileri üzerinden gümrük vergilerini hisseder.
Çelik, alüminyum, bakır ve türev ürünler
Çelik, alüminyum ve bakıra yüksek 232. madde vergileri uygulanmaya devam ediyor. Doğrudan ihracat etkisinin yanında, eskiden ABD'ye giden birçok ülkenin çeliği başka pazarlara kayabilir; bu da Asya'da ve başka bölgelerde fiyatları etkileyebilir.
Vergiler, çelik veya alüminyumdan yapılan türev ürünleri de kapsar. ABD'ye makine parçası veya metal ürün sevk eden firmaların, ürünlerinin türev sayılıp sayılmadığını ve çelik ile alüminyum içeriğini nasıl beyan edeceklerini teyit etmesi gerekir. Bu tür parçaları Japonya'dan alıyorsanız tedarikçiniz içerik verisi isteyebilir ya da sağlayabilir.
Makine, elektronik bileşenler ve diğer ürünler
Temmuz 2026'dan beri Japonya'dan gelen takım tezgâhları, endüstriyel makineler ve elektronik bileşenler ağırlıklı olarak 301. madde vergisine (toplam %12,5) tabidir. ABD'de yatırım malı talebi güçlü kalıyor ve Japon takım tezgâhlarına Kuzey Amerika'dan gelen siparişler, başta havacılık sektörü olmak üzere dayanıyor.
İkamesi zor, yüksek performanslı ürünler vergiye rağmen satılmaya devam etme eğilimindedir. Fiyat rekabetinin yoğun olduğu standart ürünlerde ise eklenen vergi rekabet gücünü doğrudan zayıflatır. Aynı sektörde etkinin büyüklüğü, ürünün benzersizliğine ve tedarikçinin fiyat pazarlığı gücüne bağlıdır.
Otomotiv ihracatı, ABD'ye toplam ihracattan çok daha fazla düştü.
Japonya Maliye Bakanlığı ticaret istatistiklerine (2025 takvim yılı) dayanır; veriler nippon.com tarafından derlenmiştir.
Tedarik zincirleri neden kayıyor: Çin riski ve ekonomik güvenlik
ABD gümrük vergileri hikâyenin yalnızca bir parçasıdır. ABD–Çin gerilimi küresel tedarik zincirlerini yeniden şekillendiriyor ve Japon üreticilerin her iki ülkeyle de çalışmaya devam etmesi gerekiyor.
ABD ile Çin arasında kalan Japon şirketler
JETRO'nun Japon şirketlerin yurt dışı faaliyetlerine ilişkin anketi (3.369 geçerli yanıt, Şubat 2026'da yayımlandı) bu gerilimi açıkça gösteriyor:
- Şirketlerin %27,1'i önümüzdeki üç yıl için en önemli ihracat pazarı olarak ABD'yi gösterdi; bu, karşılaştırılabilir verilerin başladığı 2018 mali yılından beri en yüksek oran.
- Önemli hammadde veya bileşenleri yurt dışından temin eden şirketlerin yaklaşık %60'ı Çin'den tedarik ediyor.
- Tüm şirketlerin dörtte birinden biraz fazlası tedarik zincirini gözden geçiriyor veya geçirmeyi düşünüyor. Yurt dışında tesisi olan şirketlerde bu oran yaklaşık üçte bir.
- En sık belirtilen risk faktörü ABD–Çin ilişkileri oldu. Yeni tedarikçi seçerken şirketler "istikrarı" ve "coğrafi yakınlığı" öne koyuyor.
Çin'in sıkılaşan ihracat kontrolleri
Çin riskinin en somut yüzü ihracat kontrolüdür. Çin, 2023'ten beri galyum, germanyum, grafit, antimon ve diğer malzemeleri ihracat kontrolüne ekledi. Nisan 2025'te samaryum ve disprozyum dahil yedi nadir toprak elementini de listeye aldı.
JETRO'ya göre Çin'in Japonya'ya nadir toprak kalıcı mıknatıs ihracatı Mayıs 2025'te keskin biçimde düştü. İhracat lisansları verildikçe toparlandı; ancak Japon şirketler hâlâ iki sorun belirtiyor: lisans almak üç ay veya daha uzun sürebiliyor ve bir ürünün kontrol kapsamında olup olmadığını anlamak zor.
6 Ocak 2026'da Çin Ticaret Bakanlığı, Japonya'ya çift kullanımlı ürün ihracatına yönelik kontrolleri sıkılaştırdığını ve askerî son kullanıcılara ve askerî kullanımlara ihracatı yasakladığını duyurdu. Duyuruda kapsanan kullanımlar ve son kullanıcılar açıkça tanımlanmadığı için şirketlerin uyumu zorlaşıyor.
Japonya hükûmeti ise ekonomik güvenlik açısından yarı iletken, kritik mineral ve batarya tedarik zincirlerini hem Japonya'da hem yurt dışında güçlendirmeye çalışıyor. Gümrük vergileri, ihracat kontrolleri ve jeopolitik risk birlikte etki ettiği için Japon şirketler artık yalnızca en ucuz tedarikçiyi değil, kesintisiz teslim edebilen tedarikçiyi arıyor. Bu yeniden düzenleme Japon merkezlerin yurt dışı tesislerinden ve yan sanayiden gelen menşe, içerik ve tedarikçi verisi taleplerine dönüşebilir.
İhracat kontrolleri ve jeopolitik risk, gümrük vergileriyle aynı yönde itiyor.
Çin'in ihracat kontrolleri de şirketleri aynı değişikliklere itiyor.
Japon üreticiler nasıl karşılık veriyor?
Tek bir önlem sorunu çözmez. Japon üreticiler birkaç yaklaşımı birleştiriyor ve karışımı ürün ve müşteri bazında ayarlıyor.
ABD'de üretim
En köklü yanıt, ABD'de üretim yapmaktır; orada üretilen mamul mallar ithalat vergisine tabi olmaz. Japon otomobil üreticilerinin ABD'de zaten birçok tesisi var ve bazıları yerinde üretimi ve yerel parça tedarikini artırıyor. Ancak ABD'de inşaat ve işçilik maliyetleri yüksek, nitelikli eleman bulmak zor. Japonya'dan ithal edilen parça ve malzemeler vergi ödemeye devam ettiği için yerinde üretim, parçaların yerel tedariki ile birlikte planlanmalıdır.
Maliyeti fiyata yansıtma ve maliyet düşürme
JETRO anketinde ABD gümrük riskine verilen en yaygın yanıt yaklaşık %40 ile "daha fazla bilgi toplamak" oldu; bunu "fiyatları gözden geçirmek ve maliyeti fiyata yansıtmak" yakından izledi. Bir tedarikçinin vergiyi fiyata ekleyip ekleyemeyeceği, ürünün benzersizliğine ve rekabete bağlıdır.
Ekleyemiyorsa maliyeti daha yüksek verimlilik ve daha düşük üretim maliyetiyle karşılaması gerekir. Bu yüzden otomasyon ve kaizen (iyileştirme) artık gümrük vergilerine karşı da bir korunma yolu sayılıyor.
Daha fazla pazara satış
Bazı şirketler ABD pazarına bağımlılığı azaltıyor. Aynı ankette, ABD riskini azaltmak için alternatif pazar belirten şirketlerin yaklaşık %40'ı AB'yi seçti; ardından ASEAN ve Japonya'nın kendisi geldi. Fikir, ABD'yi öncelikli tutarken Avrupa ve Asya'da satış kurmak ve tek bir ülkenin politika değişikliğinden daha az etkilenmektir.
Bu zaman alır: her bölgenin kendi standartları ve belgelendirmeleri vardır ve yerel satış ile servis gerekir. Çoğu şirket bunu her gümrük duyurusuna verilen bir tepki olarak değil, orta ve uzun vadeli bir plan olarak ele alıyor.
Tedarikçileri çeşitlendirme ve dış ticaret uyumunu sıkılaştırma
Çin'in ihracat kontrollerine ve nadir toprak riskine karşı temel yanıt, birden fazla kaynağa sahip olmaktır. Aynı malzeme birkaç ülkeden ve firmadan alınabiliyorsa bir kaynak durduğunda üretim sürer. Daha fazla stok tutmak ve alternatif malzeme geliştirmek de yardımcı olur.
Gümrük ve ihracat kontrol kuralları sık değiştiği için şirketlerin dış ticaret uyumunu doğru yürüten insanlara ve sistemlere de ihtiyacı var: menşe tespiti, HTS sınıflandırması ve ihracat kontrol sınıflandırması (Japonca: gaihi hantei). Bu yalnızca büyük firmaların sorunu değildir. Japonya'daki küçük ve orta ölçekli parça ve malzeme üreticilerinden müşterileri artık sık sık menşe belgesi ve malzeme içerik verisi istiyor. Hangi üründe hangi ülkenin hangi malzemesinin kullanıldığını hızla gösterebilmek, işi sürdürmenin koşulu hâline geliyor.
Şirketler birkaç önlemi birleştirir ve ürün ile müşteriye göre ayarlar.
Japon müşteri ve tedarikçilerle çalışıyorsanız bu ne anlama geliyor?
Türkiye'deki mühendisler, kalite ve satın alma ekipleri için bu değişiklikler politika metinlerinde değil, günlük işte görünür. Her gümrük duyurusu bir teklifin, üretim planının veya stok hedefinin varsayımlarını değiştirebilir.
- Türkiye'den ABD'ye sevkiyat yapan veya ABD'ye giden ürünlerde parçası olan tesisler: Oran Japonya'nın değil menşe ülkenin oranıdır; Türkiye menşeli ürünlerde Türkiye için geçerli oran uygulanır. 232. maddeye giren çelik, alüminyum veya bakır içeren ürünlerde ayrıca içerik beyanı gerekebilir. Gümrük müşavirinizle HTS kodunu ve oranı doğrulayın.
- Japonya'dan parça, malzeme veya ekipman alan tesisler: Bu parçalar ABD'ye giden bir ürüne giriyorsa parçanın menşe ve içerik verisi nihai ürünün durumunu etkileyebilir. Teklif talebi (RFQ) sürecinde Japon tarafın bu bilgileri nasıl istediğini baştan öğrenin.
- Japon firmalara parça veren yan sanayi: Japon müşteriler daha sık menşe belgesi, malzeme içerik verisi ve tedarikçi bilgisi isteyebilir. Hangi ürüne hangi ülkeden hangi malzemenin girdiğini hızlı gösterebilmek avantaj sağlar.
- Tedarikçi kalite mühendisleri: Yeni ve alternatif tedarikçilerin değerlendirilip onaylanması gerekir. Japon müşteriler sizden ikinci bir kaynağı olağandan hızlı yeterli kılmanızı isteyebilir.
- Tasarım ve proses mühendisleri: Malzeme ve bileşen seçimine artık tedarik riski de giriyor. Tek bir ülkeye veya bazı nadir toprak elementleri gibi kontrol altındaki bir malzemeye bağlı parça, tasarım gözden geçirmesinde işaretlenebilir.
Japon şirketlerin içinde satın alma, yalnızca maliyet düşürmeye odaklanan bir rolden tedarik kesintisi riskini de yöneten bir role genişledi. Yurt dışı tesislerle çalışma da artıyor: ABD tesislerinin devreye alınmasını desteklemek, yurt dışı tedarikçilerin kalite denetimini yapmak ve yurt dışı tesislere teknoloji aktarmak gibi.
JETRO anketine göre Japon şirketlerin yaklaşık %90'ı yurt dışı iş için yeterli personele sahip değil veya bulamıyor. Dil bilgisinin ötesine geçen, yerel iş uygulamalarını ve düzenlemeleri anlayan, Japonya'daki merkezle yerel operasyonu birbirine bağlayabilen kişilere talep var. Gümrük vergisi, menşe kuralları ve ihracat kontrollerinin temelini bilmek her görevde işe yarar.
Kontrol listesi: Japon karşı tarafa ABD gümrük vergileri hakkında sorulacak sorular
Teklif, fiyat revizyonu veya menşe verisi talebi aldığınızda bu listeyi kullanın. Cevapları yazılı olarak netleştirin.
| Konu | Sorulacak soru | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Menşe ülke | Her kalem nerede üretiliyor ve menşei hangi dayanakla belirliyorsunuz? | Vergi, tedarikçinin uyruğuna değil menşeine bağlıdır. |
| HTS kodu | Her kalem için hangi HTS kodunu kullanıyorsunuz? | Kod, MFN vergisini ve 232. maddenin uygulanıp uygulanmadığını belirler. |
| Vergi katmanı | Kalem 301. madde (toplam %12,5) kapsamında mı, yoksa 232. madde kapsamında mı? | İkisi üst üste binmez; oranlar farklıdır. |
| Metal içeriği | Kalem türev ürünse çelik, alüminyum ve bakır içerik verisini sağlayabilir misiniz? | Türev ürünlerde içerik beyanı gerekir. |
| İthalatçı (importer of record) | İthalatçı kim olacak ve hangi Incoterms ile çalışıyoruz? | Vergiyi ithalatçı öder ve varsa iadeyi o alır. |
| Oran varsayımı | Bu teklif hangi vergi oranını ve hangi tarihi varsayıyor? | Kurallar sipariş ile teslimat arasında değişebilir. |
| Değişiklik maddesi | Vergi oranı değişirse fiyat nasıl değişecek? | Kural değişikliğinden sonra anlaşmazlığı önler. |
| IEEPA iadeleri | Geçmiş sevkiyatlarda IEEPA vergisini kim ödedi ve olası iade nasıl ele alınacak? | Önceki fiyat artışlarına bağlı iadeleri çözer. |
| Tedarik riski | Herhangi bir malzeme tek bir ülkeden mi geliyor veya ihracat kontrolüne tabi mi? | Tedarik kesintilerini oluşmadan işaretler. |
E-posta örneği: Japon karşı taraftan vergi varsayımlarını sorma
Kısa ve numaralı sorular, Japon satış ekibinin yazıyı dış ticaret veya lojistik birimine iletmesini kolaylaştırır. Japon firmalarla yazışma genellikle İngilizce yürütüldüğü için örnek İngilizce verilmiştir; kendi durumunuza göre uyarlayın:
Subject: Tariff assumptions for Quotation No. [number] Dear [Name], Thank you for your quotation. Before we place the order, could you please confirm the following points for each item? 1. Country of origin and the HTS code you use 2. Whether the item falls under Section 301 or Section 232 3. The tariff rate and effective date assumed in the price 4. The Incoterms and the importer of record 5. Steel, aluminum, or copper content data, if the item is a derivative product 6. How the price will be adjusted if the US tariff rate changes before delivery A short table is fine. If any point needs to be checked with another department, please tell us the expected reply date. Best regards, [Your name]
Bu yazının sınırları
- Bu yazı Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmış bilgileri yansıtır. ABD gümrük önlemleri hâlâ inceleniyor ve itiraz ediliyor; oranlar değişebilir.
- Burada verilen oranlar geneldir. Gerçek vergi her HTS koduna, menşeye ve olası istisnalara bağlıdır. Gümrük müşavirinizle, CBP ve USTR ile veya Japonya tarafında JETRO ve Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (METI) ile doğrulayın. Türkiye tarafındaki kurallar için T.C. Ticaret Bakanlığı'nın güncel duyurularına bakın.
- Anket rakamları tüm yanıt veren şirketlerin toplamını yansıtır; tek bir tedarikçiyi değil. Tedarikçinizin yanıtı sektörüne, büyüklüğüne ve müşterilerine bağlıdır.
- Bu yazı hukuki veya gümrük danışmanlığı değildir. Sözleşme ve iade soruları hukuk ve dış ticaret uyum ekiplerinize aittir.
SSS: Japonya'dan ABD'ye ithalatta gümrük vergileri
Japonya'ya uygulanan karşılıklı tarifeler hâlâ yürürlükte mi?
Hayır. ABD Yüksek Mahkemesi 20 Şubat 2026'da IEEPA'nın gümrük vergisi koymaya yetki vermediğine karar verdi ve karşılıklı tarifeler durdu. 24 Temmuz 2026'dan beri Japonya'dan gelen çoğu mal, MFN vergisi dahil toplam %12,5 oranında 301. madde vergilerine tabidir.
2026'da Japon ithalatına uygulanan ABD vergi oranı nedir?
Çoğu ürün için toplam %12,5'tir (MFN artı 301. madde); MFN oranı daha yüksekse MFN oranı uygulanır. 232. madde kapsamındaki ürünler kendi oranlarını izler: Japon otomobil ve otomotiv parçalarında mevcut vergi dahil %15, çelik ve alüminyum ürünlerinde genel olarak %50, bakır ürünlerinde %25–50.
232. madde ile 301. madde vergileri arasındaki fark nedir?
232. madde vergileri çelik, alüminyum ve otomobil gibi belirli ürünleri ulusal güvenlik gerekçesiyle hedefler. 2026'daki 301. madde vergileri ülke bazında uygulanır ve zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatına karşı alınan önlemlerle ilgili olarak getirilmiştir. 232. maddenin kapsadığı ürünlere 301. madde vergisi uygulanmaz.
IEEPA vergilerinin iadesini kim talep edebilir?
Kural olarak vergiyi CBP'ye ödeyen ithalatçı (importer of record). Bir Japon şirketin ABD'deki iştiraki ithalatçıysa başvurabilir. ABD'deki müşteri ithalatçıysa taraflar iadenin fiyatlara nasıl yansıyacağı konusunda anlaşmak zorunda kalabilir.
ABD'ye ihracat yapmayan Japon şirketler etkileniyor mu?
Evet. Otomotiv gibi tedarik zinciri derin sektörlerde ABD'ye yönelik üretimin düşmesi, Japonya'daki 1., 2. ve 3. kademe tedarikçilerin siparişlerini azaltır. Küçük ve orta ölçekli parça ve malzeme üreticileri ayrıca müşterilerinden daha sık menşe belgesi ve malzeme içerik verisi talepleri alıyor.
Kaynaklar
- Yüksek Mahkeme kararı: JETRO, "IEEPA kapsamındaki ek vergilere ilişkin ABD Yüksek Mahkemesi kararı üzerine" (Mayıs 2026, Japonca); Greenberg Traurig, "Supreme Court Invalidates Trump Administration's IEEPA Tariffs" (Şubat 2026)
- IEEPA vergilerinin durdurulması ve 122. madde ek ücreti: JETRO Business Short News (Japonca); National Law Review, "US Supreme Court Invalidates IEEPA Tariffs; Temporary Section 122 Surcharge Now..."
- 301. madde vergileri ve Japonya oranı: JETRO Business Short News (Japonca); KPMG, "United States imposes Section 301 tariffs on 60 economies failing to address forced labor" (Temmuz 2026)
- ABD–Japonya anlaşmasını uygulayan başkanlık kararnamesi: JETRO Business Short News (Japonca); S&P Global, "Trump cuts Japan auto tariffs to 15% while unlocking $550 billion in investments" (Eylül 2025)
- Ürün bazında 232. madde oranları: JETRO, "ABD 232. madde vergilerine genel bakış (27 Temmuz 2026 itibarıyla)" (Japonca); C.H. Robinson, "Updates to Section 232 Tariffs on Steel, Aluminum, Copper" (Haziran 2026)
- Japonya'nın 2025'te ABD'ye ihracatı: nippon.com, Japonya Maliye Bakanlığı ticaret istatistiklerine dayanır (Japonca); Jiji Press via Adnkronos, "Japan Logs Trade Deficit of 2.6 T. Yen in 2025"
- Toyota gümrük etkisi: Toyota Motor Corporation, 2026 mali yılı (Mart 2026'da biten mali yıl) finansal sonuçları
- Japon şirketler anketi: JETRO, "FY2025 Survey on the International Operations of Japanese Firms" (Japonca basın bülteni Şubat 2026; İngilizce rapor Mart 2026)
- Çin'in Japonya'ya çift kullanımlı ürün ihracat kontrolleri: JETRO Business Short News (Japonca); Greenberg Traurig, "China Imposes Escalated Export Controls on Dual-Use Items to Japan" (Şubat 2026)
- Çin'in nadir toprak ihracat kontrolleri ve Japonya'ya etkisi: JETRO, "Çin'in nadir toprak ihracat kontrolleri (1)" (Japonca)
Japonca orijinal makaleBu rehber, Japonya’daki okurlar için yazılmış bir MONOSCOPE makalesinden uyarlanmıştır: 米国関税とサプライチェーン再編が日本の製造業に与える影響をわかりやすく解説
Editör hakkında
MONOSCOPE editörüFOUNDER & EDITORBir tesis ekipmanı üreticisinde ve bir tesis mühendisliği firmasında yaklaşık on yıl boyunca ekipman teklifi, tasarımı ve devreye alma işlerinde çalıştıktan sonra dijital pazarlamaya geçti. Bugün B2B üreticilerine web danışmanlığı yapıyor ve ürünlerini ve teknolojilerini anlaşılır biçimde anlatmalarına yardımcı oluyor. Japonya’nın Enerji Yöneticisi (Energy Manager) ve Üçüncü Sınıf Baş Elektrik Mühendisi ulusal lisanslarına sahip.
2017’den beri bir mühendislik blogu (500’den fazla yazı) ve yaklaşık 20.000 abonesi olan Japonca bir YouTube kanalı yürütüyor. Her rehber Japon atölyesinin bakış açısıyla yazılır ve atıf yapılan standartlarla karşılaştırılır.
